Dodatek emerytalny stanowi ekstra kwotę przyznawaną ponad standardową, podstawową stawkę australijskiej emerytury. Głównym założeniem tej dopłaty jest dofinansowanie bieżących, podwyższonych kosztów utrzymania i życia na terytorium Australii. Pełna stawka tego świadczenia składa się z dwóch niezależnych części:
- Podstawowej kwoty (basic amount),
- Pozostałej kwoty (remaining amount).
Nowelizacja przepisów dotyczy bezpośrednio osób pobierających australijskie świadczenie emerytalne, które w dniu 20 września 2026 r. przebywały poza granicami Australii tymczasowo lub mieszkają poza nią na stałe. Przepisy te obejmują także wszystkich świadczeniobiorców opuszczających terytorium Australii po tej dacie.
Zmiany dla osób podróżujących i mieszkających za granicą
Wprowadzone w prawie australijskim zmiany w wyraźny sposób modyfikują dotychczasowy okres przysługiwania wsparcia oraz wysokość wypłat w zależności od charakteru pobytu za granicą:
- Wydłużenie pełnej wypłaty przy pobycie tymczasowym: Świadczeniobiorcy wyjeżdżający z Australii na czas określony zachowują prawo do pełnej stawki Pension Supplement przez okres do 12 tygodni. Przed zmianą okres ten wynosił maksymalnie 6 tygodni.
- Brak wsparcia po 12 tygodniach: W przypadku gdy tymczasowy pobyt poza Australią przekroczy 12 tygodni, wypłata dodatku zostaje całkowicie wstrzymana. Oznacza to rezygnację z wcześniejszego rozwiązania, w którym po przekroczeniu limitu czasowego świadczenie redukowano ze stawki pełnej do stawki podstawowej.
- Natychmiastowe wstrzymanie przy wyjeździe na stałe: Osoby, które zdecydują się na stałą przeprowadzkę poza granice Australii, tracą prawo do Pension Supplement natychmiast z momentem wyjazdu (wcześniej w takim przypadku świadczenie było obniżane do kwoty podstawowej).
Należy podkreślić, że nowe przepisy odnoszą się wyłącznie do samego dodatku. Świadczeniobiorcy przebywający za granicą będą nadal nieprzerwanie otrzymywać swoją podstawową emeryturę, o ile spełniają wszystkie kryteria kwalifikacyjne określone w prawie oraz w umowie międzynarodowej zawartej między Polską a Australią.
Miesięczne dodatki do emerytury wypłacane przez polski ZUS
Podczas gdy australijski system uszczelnia wypłaty osłonowe uzależnione od miejsca zamieszkania, polski Zakład Ubezpieczeń Społecznych oferuje szeroki wachlarz comiesięcznych świadczeń dodatkowych wypłacanych świadczeniobiorcom spełniającym określone warunki:
- Dodatek pielęgnacyjny (366,67 zł miesięcznie): Przyznawany automatycznie z urzędu osobom, które ukończyły 75 lat. Osoby młodsze mogą go otrzymać na wniosek, jeżeli orzeczono wobec nich całkowitą niezdolność do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
- Dodatek za tajne nauczanie (366,68 zł miesięcznie): Przysługuje na wniosek nauczycielom, którzy w czasie okupacji prowadzili tajne nauczanie.
- Dodatek kombatancki oraz świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego (366,68 zł miesięcznie): Wypłacane na wniosek uprawnionym kombatantom oraz innym osobom represjonowanym.
- Dodatek kompensacyjny (55 zł miesięcznie): Wsparcie przeznaczone dla kombatantów i niektórych wdów lub wdowców po osobach uprawnionych.
- Dodatek dla sieroty zupełnej (689,17 zł miesięcznie): Przysługuje osobie pobierającej rentę rodzinną, która straciła oboje rodziców; wymaga złożenia stosownego wniosku.
- Świadczenie uzupełniające (tzw. 500+ dla seniora): Dedykowane osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji, przy czym jego przyznanie zależne jest od spełnienia formalnego kryterium dochodowego.
Dodatkowe roczne wsparcie finansowe
Polscy emeryci i renciści mogą korzystać również ze świadczeń wypłacanych raz w roku, które mają na celu podporę domowych budżetów w kluczowych momentach:
- Trzynasta emerytura: Świadczenie przyznawane z urzędu i wypłacane w okresie wiosennym w wysokości odpowiadającej najniższej emeryturze.
- Czternasta emerytura: Wypłacana w okresie jesiennym. Osoby pobierające świadczenie główne do kwoty 2900 zł brutto otrzymują pełną kwotę (np. 1 978,49 zł brutto), natomiast przy wyższych kwotach obowiązuje zasada zmniejszania „złotówka za złotówkę”.
- Dodatek Mama 4+ (rodzicielskie świadczenie uzupełniające): Wynosi średnio około 1000 zł miesięcznie i kierowany jest do osób, które nie podjęły pracy lub z niej zrezygnowały na rzecz wychowania co najmniej czwórki dzieci.
Ulgi rzeczowe i dodatkowe formy wsparcia w Polsce
Poza bezpośrednimi wypłatami gotówkowymi seniorzy i osoby uprawnione w Polsce mają dostęp do ulg oraz dopłat osłonowych:
- Darmowe leki (65+): Bezpłatny dostęp do leków ujętych na specjalnych wykazach dla seniorów od 65. roku życia na podstawie recepty oznaczonej symbolem "S".
- Ryczałt energetyczny: Dofinansowanie do opłat za energię przeznaczone dla kombatantów i osób represjonowanych.
- Dodatek mieszkaniowy: Dopłata do czynszu oraz opłat eksploatacyjnych za lokal mieszkalny, wyliczana indywidualnie na podstawie dochodu oraz metrażu zajmowanego mieszkania.
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.
