„Babciowe” do poprawki. Zmiany możliwe jeszcze w tym roku?

Dla kogo 500, 1500 lub 1900 zł na dziecko?

Przypomnijmy, iż program „Aktywny rodzic” ruszył w październiku 2024 r. i obejmuje trzy rodzaje świadczeń. W ramach świadczenia „aktywny rodzic w pracy” Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca 1500 zł miesięcznie. Na dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami w pkt 7 i 8 kwota ta jest wyższa, bo wynosi 1900 zł miesięcznie. W ramach świadczenia „aktywnie w żłobku” można z kolei otrzymać dopłatę do pobytu w placówce. Maksymalne dofinansowanie to 1500 zł miesięcznie, a w przypadku dziecka z odpowiednim orzeczeniem – do 1900 zł. Nieco niższe kwoty (500 zł co miesiąc) przewiduje świadczenie „aktywnie w domu”.

Co ważne, w 2025 r. weszła w życie zmiana, która wyłącza te kwoty z dochodu w pomocy społecznej. Oznacza to, iż otrzymane dofinansowania nie wpływają na prawo do otrzymywania zasiłków czy usług z MOPS-u.

Jak długo można otrzymywać takie wsparcie?

• świadczenie „aktywni rodzice w pracy” przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko ukończyło 12. miesiąc życia, do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dziecko ukończy 36. miesiąc życia;

• świadczenie „aktywnie w żłobku” przysługuje rodzicom na dziecko, które uczęszcza do żłobka, klubu dziecięcego albo jest objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna, nie dłużej jednak niż do ukończenia roku szkolnego, w którym dziecko ukończy 3. rok życia, lub w przypadku gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym - 4. rok życia;

• świadczenie „aktywnie w domu” przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko ukończyło 12. miesiąc życia, do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dziecko ukończy 36. miesiąc życia.

Jakie zmiany w tzw. babciowym?

Teraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzegło konieczność wprowadzenia kilku modyfikacji.

Jedna z nich dotyczy sytuacji, gdy rodzic uzyskał odmowę przyznania jednego ze świadczeń z programu „Aktywny rodzic”. Jeżeli zawnioskuje o inne świadczenie z programu i spełnia warunki, to ZUS przyjmie datę złożenia pierwszego wniosku. Jak uzasadnia resort rodziny, „celem wprowadzanego przepisu jest zapewnienie rodzicowi/opiekunowi możliwości pobierania na dane dziecko świadczenia, do którego spełnia warunki, także w przypadku, gdy pierwotnie złożył wniosek o świadczenie, do którego nie miał prawa”.

Projekt wprowadza też przepis umożliwiający kontynuację przyznanego na dziecko świadczenia z programu „Aktywny Rodzic” w przypadku śmierci jednego z rodziców. Po zmianach świadczenie będzie przysługiwało drugiemu z rodziców dziecka od pierwszego dnia miesiąca następującego po ostatnim miesiącu, za który zmarłemu rodzicowi wypłacono świadczenie. Warunkiem będzie tu złożenie wniosku o świadczenie w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci rodzica. Podobne rozwiązanie jest obecnie stosowane w przypadku świadczenia wychowawczego („800 plus”).

Planowane zmiany dookreślają też spełnianie warunku aktywności zawodowej dla świadczenia „aktywni rodzice w pracy” w przypadku osób korzystających z ulgi „mały ZUS plus” i osób otrzymujących wynagrodzenie raz na kilka miesięcy.

Kiedy można spodziewać się nowych przepisów?

Zmiany te mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Co ważne, będą stosowane również do wcześniej wszczętych spraw. Wcześniej jednak projekt musi zostać przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do prac w parlamencie. Dopiero po uchwaleniu i podpisaniu przez Prezydenta zostanie ogłoszony w Dzienniku Ustaw Teoretycznie jest zatem szansa na pojawienie się tych zmian jeszcze w tym roku. Jednak to czy i ewentualnie, kiedy mogą one wejść w życie zależy od dalszego procesu legislacyjnego.