Od 2024 roku, po wprowadzeniu ustawy o świadczeniu wspierającym (nowego świadczenia finansowanego z budżetu państwa dla osób z niepełnosprawnościami), uchylono artykuł 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określał zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Specjalny zasiłek opiekuńczy, wypłacany od 2013 roku, wynosił 620 zł miesięcznie.
Obserwuj kanał Dziennik.pl na WhatsAppie
W komunikacie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśniono, że zgodnie z przepisami przejściowymi, specjalny zasiłek opiekuńczy może być nadal przyznawany po 31 grudnia 2023 roku, na zasadzie zachowania praw nabytych. Ochrona ta obejmie również opiekunów, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne według zasad obowiązujących do 31 grudnia 2023 roku.
Nowa ustawa o świadczeniu wspierającym
To oznacza, że nowa ustawa o świadczeniu wspierającym zapewnia pełną ochronę praw nabytych przez opiekunów osób niepełnosprawnych, którzy przed 1 stycznia 2024 roku uzyskali prawo do świadczeń opiekuńczych, w tym także do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Ministerstwo Rodziny wyjaśnia tę zasadę w ten sposób:
- Osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym nabyły lub nabędą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 roku oraz które skorzystają z tych świadczeń co najmniej do 31 grudnia 2023 roku, będą mogły zachować te prawa na zasadzie ochrony praw nabytych zgodnie z dotychczasowymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. To prawo będzie obowiązywać do końca okresu, na który zostało przyznane.
- Osoby te zachowają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na dotychczasowych zasadach, nawet jeśli zostanie wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o niepełnosprawności u osoby, której udzielają opieki.
- Aby zachować prawo do tych świadczeń, warunkiem będzie złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lub o niepełnosprawności w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia, oraz złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy w ciągu kolejnych 3 miesięcy od wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, lub o niepełnosprawności (zgodnie z art. 63 ust. 3 ustawy).
Co ważne, osoby, które korzystają z ochrony praw nabytych, będą miały prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na dotychczasowych zasadach również po upływie okresu zasiłkowego, na który ten zasiłek został przyznany (tj. również na kolejne okresy zasiłkowe). Warunkiem jest jednak złożenie wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na nowy okres zasiłkowy w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym zakończył się dotychczasowy okres zasiłkowy (czyli do 31 stycznia danego roku kalendarzowego).
Komu należy się specjalny zasiłek opiekuńczy?
Ministerstwo przypomina, że zasiłek przysługuje osobom, które mają nałożony obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami, a także małżonkom, którzy:
- nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, lub
- rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Specjalny zasiłek opiekuńczy jest przyznawany osobom, które sprawują stałą opiekę nad osobą posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o niepełnosprawności, w przypadku konieczności ciągłej lub długotrwałej opieki, lub pomocy innej osoby z powodu znacznie ograniczonej samodzielności oraz wymagającej stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać zasiłek opiekuńczy?
Aby spełnić warunki do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego, łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki nie może przekroczyć kwoty kryterium dochodowego wynoszącej 764 zł netto na osobę. Kryterium dochodowe jest obliczane na podstawie dochodów uzyskanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, uwzględniając zmiany w dochodach zgodnie z przepisami dotyczącymi świadczeń rodzinnych, takimi jak utrata lub uzyskanie dochodów.
