W czwartek w Pradze odbył się pierwszy szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej (EPC), na który przybyli przywódcy 44 europejskich państw; Polskę reprezentował premier Morawiecki.
Izolacja Rosji
Szef polskiego rządu na wieczornej konferencji prasowej po zakończeniu sesji roboczej podkreślił, że UE silna nie tylko swoją gospodarką, ale także UE jako dawca bezpieczeństwa, to jeden z celów wszystkich, którzy życzą Unii jak najlepiej. - mówił premier.
Podkreślił, że w Pradze spotkali się liderzy UE z liderami państw aspirującymi do UE lub z nią współpracującymi, a także z innymi ważnymi przywódcami. Morawiecki wskazał, że na marginesie szczytu rozmawiał m.in. z premier Wielkiej Brytanii Liz Truss, prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoganem czy premierem Norwegii Jonasem Gahr Store.
Morawiecki relacjonował, że główny wątek, jaki poruszał podczas swoich rozmów i który bardzo wyraźnie przebrzmiewał w tych wszystkich dyskusjach, które się toczyły i w których brał udział, to izolacja Rosji jako "państwa agresywnego, dyktatorskiego, de facto państwa coraz bardziej totalitarnego".
- podkreślił Morawiecki.
Dodał, że w gronie państw europejskich starano się także dyskutować kwestie związane z kryzysem gazowym i energetycznym. - mówił Morawiecki.
Gaz jak narkotyk
Szef polskiego rządy zwrócił uwagę, że wszyscy przywódcy europejscy zgadzają się, iż błędy w polityce energetycznej oraz przede wszystkim agresja Rosji na Ukrainę wywołała inflację.
- powiedział szef rządu.
Zaznaczył, że niektóre kraje Europy Zachodniej były przez Moskwę coraz bardziej oplatane "pajęczą siecią". - ocenił premier.
Podkreślił, że tak jak rosyjski gaz stał się przekleństwem dla Europy, tak dziś w formacie Europejskiej Wspólnoty Politycznej chcemy ten rosyjski gaz i rosyjskie surowce odłożyć do przeszłości. Zaznaczył, że to nie tylko sankcje, ale też krok do budowy świata bez wojny, świata bez agresji rosyjskiej i uzależnienia od rosyjskich surowców.
Zapobiegliwość Polski
Premier dodał, że państwa europejskie mówią w tej sprawie jednym głosem. Mówią też o naszej zapobiegliwości - zaznaczył szef rządu w kontekście takich inwestycji jak Baltic Pipe czy gazoport w Świnoujściu.
- podkreślił premier. Tłumaczył, że dlatego właśnie Europa musi dać solidarny odpór temu wszystkiemu, co dzieje się za naszą wschodnią granicą oraz temu, co uczyniła błędna polityka energetyczna, błędna polityka niemiecko-rosyjska w zakresie dostaw gazu.
Morawiecki dodał, że podczas spotkania w Pradze apelował o zmiany w ETS, o maksymalne ceny gazu, o to, by zachować jedność na wspólnym europejskim rynku i by rozbudowywać infrastrukturę. - ocenił.
Jak zaznaczył, proponowane przez Polskę zmiany są logiczne i uporządkowane, wiele krajów popiera je otwarcie, a wiele "w duchu".
Pięta achillesowa UE
Zdaniem Morawieckiego obecna polityka energetyczna i klimatyczna to pięta achillesowa w Unii Europejskiej. – przyznał.
– dodał Morawiecki.
Szef rządu był pytany przez dziennikarzy m.in. czy podczas rozmów z unijnymi liderami rozmawiał na temat pomysłu wprowadzenia maksymalnej opłaty za ETS.
Morawiecki zwrócił uwagę, że Polska proponuje, by w "tych nadzwyczajnych okolicznościach, w których znalazła się cała UE", przynajmniej na rok zawiesić stosowanie tego systemu. - wzywał.
Premier przyznał jednocześnie, że obecnie nie ma jeszcze wystarczającej liczby państw popierających takie podejście. Ale - zaznaczył - "inne mechanizmy, które zaproponowaliśmy już w czerwcu, stają się dzisiaj rzeczywistością". Wskazał na zmianę mechanizmu kształtowania cen tak, by odzwierciedlały strukturę kosztów. - mówił.
Zwracał ponadto uwagę na zdjęcie obliga giełdowego i "doprowadzimy do tego, że kalkulacje cen, nie tylko dla gospodarstw domowych, ale również dla małych i średnich przedsiębiorstw, dla odbiorców wrażliwych oraz dla samorządów będą zupełnie inaczej kalkulowane i ewentualne wzrosty nie będą tak dramatyczne".
Obniżenie cen energii
Premier dodał, że z unijnymi przywódcami rozmawiał o maksymalnej cenie na gaz. "Będziemy bardzo mocno wskazywać na to, że mając taką potęgę jaką ma UE, potęgę odbiorcy gazu możemy z naszymi partnerami zawrzeć odpowiednie umowy, które będą ograniczały wzrost cen gazu" - powiedział.
- dodał.
Krytyka planu Niemiec
Szef rządu był też pytany o swoją wcześniejszą wypowiedź krytykującą niemiecki plan wpompowania w gospodarkę tego kraju 200 mld euro, by przeciwdziałać kryzysowi energetycznemu.
Morawiecki wskazał, że podczas wcześniejszych kryzysów Niemcy lubiły pouczać inne państwa, że nie można stosować własnych instrumentów finansowych, gdyż prowadzi to do "rozdmuchania deficytu budżetowego, zwiększenia długu publicznego". Przypomniał, że tego typu działania Włoch, Francji czy Hiszpanii były bardzo mocno krytykowane. Tymczasem - kontynuował - teraz Niemcy chcą przeznaczyć gigantyczna kwotę na wsparcie swoich przedsiębiorstw.
- mówił premier.
Ocenił, że podczas piątkowych obrad unijnych liderów na pewno wywiąże się w tej sprawie bardzo intensywna dyskusja. - mówił.
- zapowiedział Morawiecki.
Autor: Rafał Białkowski
