Kredyty na fotowoltaikę i pompy ciepła. Jest decyzja Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Przy zakupie instalacji fotowoltaicznej albo pompy ciepła sprzedawca może zaproponować kredyt banku, z którym współpracuje, i pomóc w jego uzyskaniu. Dla klienta takie rozwiązanie bywa wygodne. To, jak ściśle sprzedaż i finansowanie są ze sobą powiązane, ma jednak znaczenie.

Kredyt wiązany daje konsumentowi dodatkową ochronę, bo zakup i jego finansowanie nie są traktowane jak dwa niezależne zdarzenia. Jeśli konsument skutecznie odstępuje od finansowanej umowy sprzedaży lub usługi, odstąpienie jest skuteczne również wobec kredytu. A gdy sprzedawca nie wykona umowy, w określonych sytuacjach konsument może domagać się wykonania zobowiązania także od kredytodawcy – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Praktyka banku

Do tej pory AS Inbank uznawał jednak takie kredyty za niewiązane. Kary zostały nałożone za trzy zakwestionowane praktyki związane z oferowaniem kredytów finansujących m.in. zakup instalacji fotowoltaicznych i pomp ciepła. Urząd uznał, że bank nieprawidłowo kwalifikował część umów jako kredyty niewiązane, przez co konsumenci mogli być pozbawiani ustawowej ochrony.

Według ustaleń urzędu bank współpracował ze sprzedawcami przy oferowaniu i zawieraniu umów kredytowych, a finansowanie było przeznaczone na konkretny zakup. W ocenie UOKiK oznaczało to, że umowy spełniały przesłanki kredytu wiązanego określone w ustawie o kredycie konsumenckim.

Zarzuty UOKiK dla banku

UOKiK zarzucił bankowi m.in. informowanie klientów, że oferowane kredyty nie są kredytami wiązanymi, a także żądanie od konsumentów zwrotu środków po odstąpieniu od umowy kredytu, mimo że pieniądze były wypłacane bezpośrednio sprzedawcy. Według urzędu w przypadku kredytu wiązanego zwrotu kwoty kredytu powinien dokonać sprzedawca lub usługodawca. Urząd zakwestionował również brak informacji o uprawnieniu konsumenta do dochodzenia wykonania zobowiązania od kredytodawcy, jeśli wcześniej bezskutecznie domagał się tego od sprzedawcy.

"Charakter umowy wynika z prawa i z tego, jak w rzeczywistości wygląda proces sprzedaży i finansowania, a nie z etykiety nadanej mu przez przedsiębiorcę" – wskazał prezes UOKiK. Decyzja nie jest prawomocna. AS Inbank może odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od jej doręczenia.

Co to jest kredyt wiązany?

Kredyt wiązany to rodzaj kredytu konsumenckiego przeznaczony na sfinansowanie konkretnego towaru lub usługi. To powiązanie może wynikać m.in. ze współpracy banku ze sprzedawcą przy przygotowaniu lub zawarciu umowy kredytu. Nie każdy kredyt na zakup jest automatycznie kredytem wiązanym – decyduje o tym spełnienie warunków określonych w ustawie.

Jeśli sprzedawca oferował finansowanie i współpracował z bankiem przy przygotowaniu lub zawarciu umowy kredytu, może to być kredyt wiązany. Sama nazwa kredytu nie przesądza o jego charakterze. Trzeba sprawdzić, jak został zawarty.