Czternasta emerytura, czyli dodatkowe roczne świadczenie dla emerytów i rencistów, na stałe została wpisana w harmonogram wypłat. O konkretnym terminie jej przekazania każdorazowo decyduje Rada Ministrów poprzez wydanie odpowiedniego rozporządzenia, które powinno zostać opublikowane najpóźniej do 31 października danego roku. W praktyce jednak dokument ten pojawia się znacznie wcześniej, a sam dodatek najczęściej trafia do świadczeniobiorców we wrześniu.
Komu przysługuje 14. emerytura?
Czternasta emerytura przyznawana jest automatycznie i nie wymaga składania żadnego wniosku. Otrzymują ją osoby, które na dzień wskazany przez Radę Ministrów (najczęściej jest to 31 sierpnia danego roku) mają ustalone prawo do:
- emerytury,
- renty z tytułu niezdolności do pracy,
- renty szkoleniowej,
- renty socjalnej,
- renty rodzinnej,
- rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
- świadczeń i zasiłków przedemerytalnych,
- świadczenia pieniężnego dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych.
Ile wyniesie 14. emerytura w 2026 roku?
W 2026 roku pełna wysokość czternastej emerytury wyniesie 1978,49 zł brutto, co daje około 1600–1800 zł netto, w zależności od indywidualnej sytuacji podatkowej. Nie wszyscy jednak otrzymają tę kwotę w całości, ponieważ obowiązuje zasada stopniowego pomniejszania świadczenia wraz ze wzrostem podstawowej emerytury.
Osoby otrzymujące najniższe świadczenia mogą liczyć na pełną wypłatę. W przypadku przekroczenia progu 2900 zł brutto wysokość dodatku zaczyna być odpowiednio obniżana.
Komu będzie przysługiwało 1978,49 zł brutto czternastki w 2026 roku, a kto dostanie mniej?
Nie wszyscy uprawnieni seniorzy otrzymają czternastą emeryturę w tej samej wysokości. Część z nich dostanie pełną kwotę wynoszącą 1978,49 zł brutto, natomiast w innych przypadkach świadczenie zostanie odpowiednio pomniejszone. Zasady są następujące:
- jeśli emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto, dodatek wypłacany jest w całości, czyli 1978,49 zł brutto,
- po przekroczeniu 2900 zł brutto wysokość świadczenia jest zmniejszana o kwotę nadwyżki ponad ten próg, zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”.
W praktyce oznacza to, że w 2026 roku prawo do czternastej emerytury będą miały osoby, których świadczenie brutto – przed potrąceniami – nie przekracza 4828,49 zł.
Należy też pamiętać, że jeśli wyliczona kwota dodatku okaże się niższa niż 50 zł, świadczenie nie zostanie wypłacone.
Zmniejszona czternasta emerytura w 2026 roku – przykłady
Przykład
Pani Barbara otrzymuje emeryturę w wysokości 3500 zł. Kwota emerytury przekracza kwotę 2900 zł o 600 zł (3500 zł – 2900 zł = 600 zł), wobec tego dodatkowe świadczenie zostanie wypłacone w kwocie pomniejszonej o 600 zł, tj. w wysokości 1180,96 zł (1978,49 zł – 600 zł = 1378,49 zł).
Przykład
Pan Stanisław otrzymuje emeryturę w wysokości 4831,98 zł. Kwota emerytury przekroczy kwotę 2900 zł o 1931,98 zł (4821,98 zł - 2900 zł = 1931,98 zł), wobec tego dodatkowe świadczenie będzie należało pomniejszyć o kwotę 1931,98 zł, tj. 1978,49 zł – 1931,98 zł = 46,51 zł. Z uwagi na to, że kwota czternastej emerytury będzie mniejsza niż 50,00 zł, to dodatkowe świadczenie nie będzie przysługiwało i nie zostanie wypłacone.
Komu 14. emerytura w 2026 roku nie będzie przysługiwała w ogóle?
W 2026 roku czternasta emerytura nie trafi do wszystkich osób uprawnionych. Z dodatku całkowicie wyłączone będą osoby, których emerytura lub renta przekracza 4828,49 zł brutto. Świadczenia nie otrzymają również ci, którym zawieszono wypłatę podstawowej emerytury lub renty, np. z powodu przekroczenia dopuszczalnych limitów dorabiania. Dotyczy to przede wszystkim pracujących emerytów i rencistów przed osiągnięciem wieku emerytalnego, którzy uzyskują dochody powyżej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
Dodatkowo czternasta emerytura nie przysługuje sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku, ponieważ otrzymują oni uposażenie z budżetu państwa, a nie świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych. Wyłączone są także osoby pobierające tzw. emeryturę olimpijską wypłacaną przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, która nie jest finansowana z systemu FUS.
14. emerytura 2026 wolna od potrąceń
Od czternastej emerytury pobierana będzie składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy, dlatego kwota wypłacana „na rękę” może się różnić w zależności od indywidualnej sytuacji podatkowej. Różnice te wynikają głównie z obowiązujących zasad opodatkowania.
Jednocześnie świadczenie to jest zabezpieczone przed egzekucją komorniczą i nie podlega innym potrąceniom. Dodatkowo nie jest uwzględniane jako dochód przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej, alimentów ani dodatku 500+ dla osób niesamodzielnych.
