Pracownicze Plany Kapitałowe dotyczą osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a więc zatrudnionym, które ukończyły 18. rok życia - zarówno pracownikom zatrudnionym na umowie o pracę, jak i zleceniobiorcom oraz wykonującym pracę nakładczą czyli chałupniczą, członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych; członkom rad nadzorczych wynagradzanym z tytułu pełnienia tych funkcji. PPK obejmą też zatrudnionych w Polsce cudzoziemców.

Przed 1 lipca spodziewana jest nowelizacja Ustawy o PPK, która włączy do programu  także kobiety na urlopie macierzyńskim.

Pracowniczymi planami kapitałowymi nie będą natomiast objęte osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Przepisy ustawy o PPK nie znajdą też zastosowania, gdy firma prowadzi pracowniczy program emerytalny, nalicza i odprowadza składki podstawowe w rozumieniu ustawy o pracowniczych programach emerytalnych w wysokości co najmniej 3,5 proc. wynagrodzenia, i jeżeli do PPE przystąpiło co najmniej 25 proc. osób zatrudnionych w danym podmiocie zatrudniającym.

Wpłaty do PPK

Oszczędności zebrane na rachunkach PPK będą prywatnym i dziedziczonym kapitałem finansowym pracownika.

Atrakcyjność programu PPK polega nie tylko na tym, że pracownik gromadzi na koncie swój kapitał, który będzie mógł być dziedziczony, ale też dlatego, że konto będzie zasilane z trzech źródeł:  wpłaty pracownika, pracodawcy oraz państwa (z Funduszu Pracy).

Ustawa wskazuje , że podmiot zatrudniający i uczestnik PPK finansują wpłaty podstawowe z własnych środków. Pod żadnym pozorem pracodawca nie może pomniejszać wynagrodzenia pracownika o wysokość wpłat do PPK. Co ważne, zarówno podmiot zatrudniający, jak i  uczestnik PPK mogą zadeklarować chęć wpłat dodatkowych, których wysokość określa się procentowo od wynagrodzenia uczestnika PPK.

Proponowana na początku marca nowelizacja ustawy o systemie instytucji rozwoju oraz zmianie niektórych ustaw poprzez zapis art. 25 zmienia przepisy ustawy o pracowniczych planach kapitałowych.Chodzi o nowelizację treści definicji wynagrodzenia w rozumieniu przepisów ustawy o PPK.

W art. 2 Ustawy o PPK pkt 40 otrzyma brzmienie: „wynagrodzenie – podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK, o której mowa w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy oraz z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego”.

Zapis ten oznacza, że podstawę wymiaru wpłat do PPK będzie stanowić pełne wynagrodzenie otrzymywane przez uczestnika PPK a nie tylko kwota do tzw. 30-krotności składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe (obecnie gdy wynagrodzenie przekroczy łączną średnią wartość 30 średnich pensji, płatnicy przestają odprowadzać składki na ubezpieczenia społeczne). Jak komentował dla DGP wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk, było to kłopotliwe dla pracodawców a system powinien być jasny o klarowny.

Wpłaty od pracownika

Pracownik co miesiąc będzie przekazywać obowiązkową wpłatę podstawową w wysokości 2 proc. swojego wynagrodzenia brutto.

UWAGA: Gdy pracownik ma najniższe dochody, a łączne wynagrodzenie osiągane z różnych źródeł w danym miesiącu nie przekracza kwoty odpowiadającej 120 proc. aktualnego minimalnego wynagrodzenia – może wpłacać od 0,5 do 2 proc. wynagrodzenia brutto)

Jeśli pracownik zechce, może dodatkowo wpłacać składki w wysokości do 2 proc. brutto wynagrodzenia. Maksymalnie może to być 4 proc. wynagrodzenia brutto

Wysokość wpłaty podstawowej lub wpłaty dodatkowej uczestnik PPK określa w deklaracji składanej pracodawcy.

Wpłaty finansowane przez uczestnika PPK są potrącane z wynagrodzenia po jego opodatkowaniu.

Wpłaty od pracodawcy

Pracodawca  co miesiąc wpłaci obowiązkowo 1,5 proc. wynagrodzenia brutto pracownika. Jeśli jednak zechce, a jak twierdzą eksperci, będzie to element dodatkowy konkurencyjności firmy, będzie mógł wpłacić też kwotę dodatkową, maksymalnie 2,5 proc. wynagrodzenia brutto.

Czym będzie się mógł kierować podejmując decyzję o wysokości składki? Wpłaty dodatkowe mogą być różnicowane ze względu na długość okresu zatrudnienia w firmie,  albo na podstawie postanowień regulaminu wynagrodzeń lub układu zbiorowego pracy obowiązujących w podmiocie zatrudniającym. Przy czym warto pamiętać, że wysokość wpłaty dodatkowej może ulec zmianie lub podmiot zatrudniający może z niej zrezygnować ze skutkiem natychmiastowym, czyli od miesiąca następującego po miesiącu, w którym została dokonana zmiana.

Wpłaty od pracodawcy nie są wliczane do wynagrodzenia stanowiącego podstawę ustalenia wysokości obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Po zawarciu umowy o prowadzenie PPK z instytucją finansową podmiot zatrudniający jest obowiązany do obliczenia i wpłacenia do wybranej instytucji oraz do obliczenia, pobrania od uczestnika PPK i dokonania wpłat do wybranej instytucji finansowej wpłat finansowanych przez uczestnika PPK.

Wpłaty finansowane przez podmiot zatrudniający są obliczane a wpłaty finansowane przez uczestnika PPK są obliczane i pobierane od uczestnika PPK w terminie wypłaty wynagrodzenia przez podmiot zatrudniający i są dokonywane są w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały obliczone i pobrane.

Wpłata od państwa

Państwo wpłaci na powitanie na konto uczestnika PPK 250 zł, a potem raz w roku będzie zasilać konto kwotą 240 zł.

Wpłata powitalna w wysokości 250 zł trafia na konto pracownika w ciągu 30 dni po zakończeniu kwartału. Minister pracy przekazuje ją uczestnikowi PPK za pośrednictwem PFR. Uprawnienie do wpłaty powitalnej przysługuje uczestnikowi PPK, w imieniu i na rzecz którego zawarto w tym kwartale lub w kwartale poprzednim umowę o prowadzenie PPK i który przez co najmniej 3 pełne miesiące jest uczestnikiem PPK, jeżeli za miesiące te dokonano na ten rachunek wpłat podstawowych finansowanych przez uczestnika PPK.

Z tytułu uczestnictwa w PPK w danym roku kalendarzowym uczestnik PPK otrzymuje także dopłatę roczną do PPK w wysokości 240 zł, zwaną dalej „dopłatą roczną”, która  jest finansowana z Funduszu Pracy. Na konto pracownika powinna trafić do 31 marca każdego roku .