ZUS ostrzega seniorów. Jeden telefon może wystarczyć, by stracić oszczędności

ZUS ostrzega przed oszustami. Podszywają się pod pracowników Zakładu i próbują przejąć pieniądze seniorów

Oszuści od lat wykorzystują zaufanie starszych osób do instytucji publicznych. Dawniej jedną z najczęściej opisywanych metod było wyłudzanie pieniędzy „na wnuczka”. Obecnie przestępcy coraz częściej przedstawiają się jako pracownicy banków, policji czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ich celem jest zdobycie danych osobowych, uzyskanie dostępu do rachunku bankowego lub nakłonienie seniora do wykonania przelewu.

– Kilka lat temu cała Polska usłyszała o oszustwach metodą na wnuczka. Dziś uczulamy, że naciągacze podają się za pracowników instytucji, której z zasady każdy z nas ufa: policji, banku czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – ostrzega Anna Kalita, rzeczniczka prasowa ZUS, w komunikacie z 10 listopada 2026 roku.

Problem był jednym z głównych tematów tegorocznych Dni Seniora, organizowanych przez ZUS. W październiku w całej Polsce odbyły się setki spotkań, w których uczestniczyło około 20 tys. osób. Policjanci i eksperci NASK wyjaśniali, jak rozpoznawać manipulację i próby wyłudzenia danych.

Historie zgłaszane przez samych emerytów pokazują, że przestępcy nie ograniczają się do jednej metody. Potrafią zarówno wywołać panikę informacją o zagrożonych oszczędnościach, jak i obiecać natychmiastową podwyżkę emerytury.

„Ktoś usiłuje przejąć pańską emeryturę!”. Senior z Łodzi odebrał niepokojący telefon

Jedną z historii opisanych przez ZUS jest przypadek emeryta z Łodzi. Mężczyzna zgłosił się do I Oddziału Zakładu, ponieważ chciał upewnić się, że jego świadczenie jest bezpieczne. Dzień wcześniej odebrał telefon od kobiety podającej się za pracownicę ZUS. Rozmówczyni poinformowała go, że ktoś właśnie próbuje przejąć jego emeryturę. Niedługo później zadzwonił kolejny mężczyzna, który zaoferował pomoc w zabezpieczeniu pieniędzy. Postawił jednak warunek: senior miał zalogować się do bankowości internetowej i przekazać kod. W rzeczywistości była to próba uzyskania dostępu do jego pieniędzy. Emeryt nabrał podejrzeń, zakończył rozmowę i postanowił osobiście sprawdzić sytuację w placówce ZUS. Tam dowiedział się, że pracownicy Zakładu nigdy nie żądają haseł ani kodów umożliwiających dostęp do rachunku bankowego.

Obiecywali wyższą emeryturę za 800 zł. ZUS ujawnia kolejną próbę oszustwa

Nie wszyscy przestępcy próbują przestraszyć seniorów. Część z nich wykorzystuje obietnicę dodatkowych pieniędzy. Tak było w przypadku emeryta z Tarnowa, do którego zadzwoniła kobieta przedstawiająca się jako pracownica ZUS. Zaproponowała mu udział w specjalnym programie emerytalnym, dzięki któremu jego świadczenie miało zostać podwyższone. Warunkiem przystąpienia do programu było wniesienie opłaty w wysokości 800 zł. Po rozmowie senior otrzymał SMS z linkiem umożliwiającym dokonanie płatności. Mężczyzna nie uwierzył jednak w zapewnienia rozmówczyni i nie kliknął w przesłany odnośnik. Dzięki temu uniknął potencjalnej utraty pieniędzy.

Fałszywa pracownica ZUS zapukała do drzwi emerytki. Obiecywała dodatkowe pieniądze z Unii Europejskiej

Jeszcze inną metodę zastosowała kobieta, która przed dwoma laty odwiedziła emerytkę z Bydgoszczy. Przedstawiła się jako pracownica ZUS i przekonywała, że dla polskich seniorów przygotowano dodatkowe pieniądze pochodzące z funduszy unijnych. Rzekoma urzędniczka zaoferowała pomoc w zarezerwowaniu świadczenia. W zamian poprosiła o dowód osobisty oraz legitymację emeryta-rencisty. Seniorka zachowała jednak ostrożność i zażądała okazania legitymacji służbowej. Kobieta odpowiedziała, że zostawiła dokument w samochodzie, po czym uciekła. Przekazanie dokumentów mogło doprowadzić do wykorzystania danych osobowych emerytki, np. do próby zaciągnięcia zobowiązania finansowego na jej nazwisko.

Tego pracownik ZUS nigdy nie zrobi. Zakład wskazuje najważniejsze sygnały ostrzegawcze

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że oszuści mogą kontaktować się z potencjalnymi ofiarami telefonicznie, za pośrednictwem SMS-ów, wiadomości e-mail, komunikatorów internetowych lub podczas osobistych wizyt.

Prawdziwy pracownik ZUS nigdy:

• nie poprosi o podanie hasła do bankowości internetowej ani kodu SMS służącego do autoryzacji operacji bankowych;
• nie będzie nakłaniał do wykonania przelewu na wskazany rachunek w celu zabezpieczenia emerytury;
• nie wyśle SMS-a z linkiem do logowania lub weryfikacji danych osobowych;
• nie zaproponuje płatnego programu inwestycyjnego gwarantującego podwyższenie emerytury;
• nie będzie żądał przekazania danych osobowych za pośrednictwem SMS-a, e-maila lub komunikatora;
• nie odwiedzi seniora w domu, aby sprzedawać usługi, oferować dodatkowe świadczenia lub pobierać opłaty za pomoc w uzyskaniu podwyżki emerytury.

ZUS zaznacza jednocześnie, że wizyty jego pracowników poza placówkami są możliwe w ściśle określonych przypadkach, m.in. podczas kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich.

Dlaczego oszuści każą działać natychmiast? Eksperci wskazują mechanizm manipulacji

Przypadki opisane przez ZUS mają wspólny element: przestępcy starają się doprowadzić do sytuacji, w której senior podejmie decyzję bez sprawdzenia otrzymanych informacji. W tym celu wykorzystują dwa przeciwstawne komunikaty. Pierwszy opiera się na strachu: ktoś próbuje przejąć emeryturę, pieniądze są zagrożone, trzeba natychmiast zabezpieczyć konto. Drugi bazuje na obietnicy korzyści: pojawiło się dodatkowe świadczenie, wyjątkowy program lub możliwość szybkiego podwyższenia emerytury. W obu przypadkach najważniejsza jest presja czasu. Oszust przekonuje, że zwlekanie oznacza utratę pieniędzy lub niepowtarzalnej okazji.

Eksperci NASK i policjanci uczestniczący w Dniach Seniora zwracali uwagę, że takie działania mają osłabić czujność potencjalnej ofiary. Przestępca nie chce, aby rozmówca skonsultował się z rodziną, zadzwonił do ZUS czy samodzielnie sprawdził wiarygodność przedstawionej informacji. Dlatego szczególną ostrożność powinny wzbudzić sytuacje, w których nieznajoma osoba żąda natychmiastowego podania numeru PESEL, danych dokumentu tożsamości, hasła do banku lub kodu autoryzacyjnego.

Co zrobić, gdy zadzwoni fałszywy pracownik ZUS? Gdzie zgłosić próbę oszustwa?

Jeżeli osoba podająca się za pracownika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prosi o dane bankowe, przekazanie pieniędzy lub kliknięcie w podejrzany link, najlepiej natychmiast zakończyć rozmowę. Następnie należy samodzielnie skontaktować się z ZUS, korzystając z oficjalnych danych kontaktowych. Nie powinno się oddzwaniać na numer wskazany przez podejrzanego rozmówcę ani korzystać z linków przesłanych w wiadomości.

Autentyczność kontaktu można sprawdzić:

• telefonicznie w Centrum Kontaktu Klientów ZUS pod numerem 22 560 16 00;
• mailowo pod adresem cot@zus.pl;
• osobiście w najbliższej placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Jeśli senior przekazał już oszustowi hasło, kod autoryzacyjny lub dane umożliwiające dostęp do rachunku, powinien niezwłocznie skontaktować się ze swoim bankiem i zgłosić zagrożenie.

O próbie wyłudzenia należy również zawiadomić policję. ZUS przypomina, że oszustwo polegające na wyłudzeniu pieniędzy jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.