Ważna zmiana dla emerytów od 1 grudnia. Tym seniorom ZUS zmniejszy świadczenia

ZUS co trzy miesiące aktualizuje limity przychodów dla osób pobierających wcześniejszą emeryturę. Wysokość tych progów zależy od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny. Zasady ich ustalania określa art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Według komunikatu GUS z 9 listopada 2026 roku przeciętne wynagrodzenie w III kwartale 2026 roku wyniosło 9317,01 zł brutto.

Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące do 30 listopada 2026 roku

W sierpniu 2026 roku ZUS podał limity dodatkowych zarobków dla osób pobierających wcześniejsze emerytury i renty obowiązujące od 1 września do 30 listopada 2026 roku. W tym okresie obowiązują dwa progi przychodów:

• 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 6463,20 zł brutto,
• 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 12 003,10 zł brutto.

Jeżeli miesięczny przychód przekroczy pierwszy próg, ZUS zmniejszy wypłacaną emeryturę lub rentę o kwotę przekroczenia, jednak nie więcej niż wynosi ustawowy limit zmniejszenia. Natomiast zarobki wyższe od drugiego progu spowodują zawieszenie wypłaty świadczenia.

Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące od 1 grudnia 2026 roku

Od 1 grudnia 2026 roku obowiązywać będą nowe limity dorabiania dla wcześniejszych emerytów. Jak wynika z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 listopada 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2026 r., zostaną one podniesione. Przeciętne wynagrodzenie w III kwartale 2026 roku wyniosło bowiem 9317,01 zł brutto, czyli o 83,88 zł więcej niż w kwartale poprzednim. Wiedząc, że przychód w wysokości 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia powoduje zmniejszenie świadczenia, a przychód powyżej 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – jego zawieszenie, łatwo policzyć, że:

• przychód do 6521,90 zł brutto miesięcznie – nie spowoduje zmniejszenia emerytury lub renty,
• przychód powyżej 6521,90 zł, ale nieprzekraczający 12 112,20 zł brutto miesięcznie – spowoduje zmniejszenie wypłacanego świadczenia,
• przychód powyżej 12 112,20 zł brutto miesięcznie – będzie skutkował zawieszeniem wypłaty emerytury lub renty przez ZUS.

Nowe limity będą obowiązywać od 1 grudnia 2026 r. do 28 lutego 2027 r.

Kwota maksymalnego zmniejszenia – na czym polega i ile wynosi?

Kwota maksymalnego zmniejszenia wskazuje, o ile ZUS może obniżyć emeryturę lub rentę, jeśli dodatkowe zarobki świadczeniobiorcy przekroczą niższy z obowiązujących limitów. Nawet gdy miesięczny przychód wcześniejszego emeryta przekroczy 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, potrącenie nie może być wyższe od ustawowo określonej kwoty. Limity maksymalnego zmniejszenia są aktualizowane raz w roku, podczas marcowej waloryzacji emerytur i rent, a ich wysokość zależy od rodzaju pobieranego świadczenia.

Od 1 marca 2026 roku do 28 lutego 2027 roku obowiązują następujące kwoty maksymalnego zmniejszenia:

• 989,41 zł – w przypadku emerytur oraz rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – w przypadku renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.

Wysokość tych kwot została określona w komunikacie Prezesa ZUS z 17 lutego 2026 roku.

Kogo dotyczą limity dorabiania?

Nowe limity dodatkowych przychodów dotyczą osób, które pobierają świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Ograniczenia obejmują:

• osoby pobierające wcześniejsze emerytury,
• nauczycieli korzystających z nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych,
• osoby otrzymujące emerytury pomostowe,
• osoby pobierające renty.

Po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego emeryci mogą dorabiać bez ograniczeń.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 listopada 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2026 r.
• Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. 2026 poz. 220)