W portfelach Polaków są 32 mln kart płatniczych. Przez 10 lat ich liczba wrosła ponaddwukrotnie. Dziś 22 proc. plastikowych pieniędzy w portfelach Polaków stanowią karty kredytowe, gdy przed dekadą nieco ponad 4 proc. – wynika z danych NBP.
Pomimo dynamicznego rozwoju systemów płatności bezgotówkowych nie zmienił się nasz lekceważący stosunek do korzystania z nich. Z raportu TNS Pentor wynika, że niemal co trzeci użytkownik plastikowego pieniądza zapisuje PIN bezpośrednio na nim lub trzyma razem z nim w portfelu. Tyle samo osób wyjmuje PIN podczas płacenia lub pobierania pieniędzy z bankomatów. A więcej niż co piąta osoba prosi o pomoc osoby postronne przy wypłacie pieniędzy z bankomatu. Jeszcze więcej robi to podczas urlopu, gdy za granicą pobiera pieniądze z ATM-ów, które nie wydają komunikatów w językach obcych.
To nie koniec listy błędów. Często korzystamy z nieznanych bankomatów i nie sprawdzamy, czy nie ma na nich nakładek lub kamer. Do tego, wbijając PIN nie zasłaniamy go ręką ani portfelem.
Tymczasem tę niefrasobliwość wykorzystują oszuści. Szczególnie chętnie w wakacje, gdy jesteśmy zaaferowani nowymi miejscami i przez to mamy przytępioną czujność. Instalują nakładki na bankomaty w miejscowościach turystycznych, by skraść z kart dane. Podglądają PIN, by następnie ukraść samą kartę.
Jak mówią policjanci zajmujący się przestępstwami kartowymi, kluczowa jest pierwsza godzina po kradzieży plastikowego pieniądza lub jego danych. W tym czasie złodzieje dokonują zakupów w sklepach internetowych lub stacjonarnych. Zwykle nabywają drogi alkohol, papierosy, sprzęt elektroniczny, czyli towary łatwo zbywalne. Dlatego tak istotne jest szybkie zastrzeżenie karty. Można to zrobić, dzwoniąc do swojego banku lub do organizacji wydawców:
– karty MasterCard 0-0800-111-1211 (opcjonalny język polski) i
+ 1-636-722-7111 (numer międzynarodowy),
– karty VISA 0-0-800-111-1569 (języki: angielski, hiszpański, portugalski, francuski) i +1 (0) 410-581-9994 (dla tel. komórkowych)
– pełny zestaw numerów do banków i organizacji, w których można zastrzec karty, jest podany na www.zbp.pl.
Właściwe przechowywanie kart jest bardzo ważne, bo gdy je stracimy, będziemy musieli udowodnić bankowi swoją rzetelność. Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych jasno określa obowiązki właściciela plastiku. Należą do nich: przechowywanie karty i kodu z zachowaniem należytej staranności – np. w portfelu w kieszeni, a nie na blacie stołu w restauracji, nieprzechowywanie karty z PIN-em, nieudostępnianie karty i PIN-u osobom trzecim (nawet małżonkowi), niezwłoczne zgłoszenie utraty karty, a nawet podejrzenia o jej skopiowaniu.
Jeśli klient dopełni tych obowiązków, to w razie kradzieży poniesie odpowiedzialność tylko do 150 euro (ok. 630 zł). Jeśli nie, to bank nie zwróci mu utraconych pieniędzy.
