Dwa dni urlopu, pięć dni wolnego. Eksperci ostrzegają przed "mostkowaniem weekendów"

Specjaliści z firmy doradczej Conperio ostrzegają przed pochopnym traktowaniem dokumentacji medycznej jako dodatkowej puli dni urlopowych. Statystyki pokazują, że krótkie absencje w sąsiedztwie weekendów stanowią poważny odsetek wszystkich zwolnień, co zmusza pracodawców do baczniejszego monitorowania sytuacji i korzystania z nowych narzędzi kontrolnych.

Jak pracownicy wykorzystują "mostkowanie"?

Możliwość uzyskania pięciodniowej przerwy od obowiązków zawodowych pojawia się w dwóch wariantach. Pracownicy mogą zaplanować wolne w poniedziałek i wtorek (9–10 listopada) albo w czwartek i piątek (12–13 listopada). Choć większość zatrudnionych legalnie korzysta w tym celu z urlopu wypoczynkowego, okresy wokół dni ustawowo wolnych sprzyjają nadużyciom związanym z pobieraniem zwolnień lekarskich.

Mikołaj Zając, prezes firmy doradczej Conperio, wskazuje na skalę tego procederu i negatywne skutki, jakie niesie on dla przedsiębiorstw: Zwolnienie lekarskie nie jest dodatkową pulą urlopową. W okolicach długich weekendów obserwujemy próby tzw. mostkowania, czyli łączenia dni ustawowo wolnych od pracy z weekendami za pomocą L4. To proceder, który generuje dodatkowe koszty i chaos organizacyjny po stronie pracodawców.

Dane zgromadzone przez Conperio za pierwsze półrocze 2026 roku obrazują wyraźne spiętrzenie krótkich absencji. Aż 46 procent wszystkich jednodniowych zwolnień lekarskich przypadało na skrajne dni tygodnia roboczego: 25 procent notowano w piątki, a 21 procent w poniedziałki. Choć pojedyncze przypadki nie oznaczają automatycznie złamania prawa, wysoka częstotliwość takich absencji wokół dni wolnych budzi uzasadniony niepokój pracodawców.

Dodatkowe pieniądze do emerytury za dawne lata pracy. Sprawdź, czy należy Ci się rekompensata

Zobacz również

Rekonwalescencja czy dodatkowy zarobek? Przykłady nadużyć

Problem nie ogranicza się wyłącznie do dodatkowego wypoczynku w domu. Kontrolerzy badający prawidłowość wykorzystania zwolnień lekarskich regularnie natrafiają na przypadki, w których pracownicy w trakcie L4 podejmują aktywności całkowicie sprzeczne z zaleceniami medycznymi. Zamiast leczenia i regeneracji sił, czas ten bywa przeznaczany na remonty mieszkań, ciężkie prace fizyczne, wyjazdy turystyczne, a nawet prowadzenie niezależnej działalności zarobkowej.

Jako jaskrawy przykład takiego postępowania Mikołaj Zając przywołuje konkretną sytuację z praktyki kontrolnej: Mieliśmy przypadek kobiety, która na zwolnieniu lekarskim wykonywała tatuaże. Kontrolerka zadzwoniła do niej jako klientka i umówiła się na wykonanie tatuażu na przedramieniu. Takie sytuacje pokazują, że niektórzy traktują L4 jako okazję do dodatkowego zarobku. Tymczasem zwolnienie ma służyć odzyskaniu zdrowia, a nie prowadzeniu działalności zarobkowej.

Tego typu działania uderzają w stabilność operacyjną firm i naruszają zasady współżycia społecznego, przerzucając ciężar nieobecności na pozostałych członków zespołu.

Nowe przepisy

W odpowiedzi na rosnącą skalę nadużyć, od 13 kwietnia 2026 roku obowiązują znowelizowane przepisy, które precyzyjniej regulują zasady kontroli oraz wykorzystywania zwolnień lekarskich. Nowe regulacje jasno określają, że wykonywanie pracy zarobkowej lub podejmowanie innych czynności niezgodnych z celem L4 może skutkować utratą prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty zwolnieniem, a nie tylko za pojedyncze dni, w których dopuszczono się uchybień.

Przepisy rozszerzają również uprawnienia kontrolerów oraz precyzują zasady dokumentowania nieprawidłowości. Co istotne, nawet mniejsze przedsiębiorstwa, które zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, zyskały możliwość korzystania z pomocy wyspecjalizowanych agencji zewnętrznych w okresie, w którym same wypłacają wynagrodzenie chorobowe.

Wartość nowych regulacji podkreśla Mikołaj Zając: Przepisy precyzyjniej wskazują dziś, jakie zachowania mogą prowadzić do utraty świadczenia. W poważnych przypadkach konsekwencją nie jest utrata pieniędzy za jeden dzień, lecz za cały okres zwolnienia. To ryzyko, którego pracownicy nie powinni lekceważyć.

W obliczu tysięcy dokumentów medycznych wpływających do działów kadr, tradycyjna, ręczna weryfikacja staje się niewystarczająca. Kluczową rolę w nowoczesnym zarządzaniu zasobami ludzkimi odgrywają obecnie zaawansowane narzędzia analityczne. Algorytmy informatyczne potrafią błyskawicznie identyfikować powtarzające się schematy absencji, analizować częstotliwość zwolnień u konkretnych osób oraz typować przypadki wymagające natychmiastowej weryfikacji.

Podsumowując zastosowanie technologii w walce z nieuzasadnionymi absencjami, Mikołaj Zając zaznacza: Przy bardzo dużej liczbie pracowników trudno analizować każde zwolnienia ręcznie. Algorytmy pomagają wychwycić powtarzalne schematy i skierować uwagę na przypadki wymagające sprawdzenia. Dzięki temu pracodawcy oszczędzają czas, a kontrole mogą być lepiej ukierunkowane.

Zbliżające się Święto Niepodległości stanowi zatem sprawdzian nie tylko dla organizacji pracy w firmach, ale również dla świadomości pracowników, którzy za próby nielegalnego "mostkowania" mogą zapłacić utratą świadczeń i poważnymi konsekwencjami zawodowymi.

Narodowe Święto Niepodległości

Dzień 11 listopada funkcjonuje w polskiej świadomości jako data o potężnym ładunku symbolicznym. To właśnie wtedy, w 1918 roku, Józef Piłsudski przejął naczelne dowództwo nad wojskami polskimi. Współcześnie rocznicę tę obchodzimy jako Narodowe Święto Niepodległości, upamiętniając upragnione odzyskanie przez Polskę suwerenności po 123 latach niewoli pod zaborami.

Choć dzisiaj 11 listopada wydaje się oczywistym i zakorzenionym w kalendarzu świętem państwowym, jego formalna status prawny ukształtował się stosunkowo późno. Oficjalne święto narodowe ustanowiono dopiero na mocy ustawy z kwietnia 1937 roku. Oznacza to, że przed wybuchem II wojny światowej Polacy oficjalnie świętowali ten dzień w sposób ustawowy zaledwie dwukrotnie.

Wcześniej jednak rocznica ta funkcjonowała w społecznej świadomości dzięki tradycji i zwyczajom. Do 1936 roku uroczystości organizowano głównie jako święto Wojska Polskiego. Po przewrocie majowym w 1926 roku wydarzenie zyskiwało coraz bardziej uroczysty, państwowy charakter.

Wybuch II wojny światowej przerwał legalne obchody. Zarówno niemiecki, jak i sowiecki okupant całkowicie uniemożliwili Polakom celebrowanie narodowych świąt. Po zakończeniu działań wojennych władze komunistyczne utrzymały 11 listopada na indeksie świąt zakazanych.

Krótki epizod miał miejsce w 1944 roku, kiedy to zorganizowano oficjalne uroczystości. Początkowo narzucona ze wschodu władza rozważała przejęcie społecznego entuzjazmu związanego z tą datą. Ostatecznie jednak zrezygnowano z tego pomysłu na rzecz własnej symboliki – od 1945 roku najważniejszym świętem państwowym ustanowiono 22 lipca jako Narodowe Święto Odrodzenia Polski, spychając listopadową rocznicę w zapomnienie.

Przez całe dziesięciolecia PRL-u środowiska niepodległościowe kultywowały pamięć o 11 listopada, spotykając się potajemnie lub półoficjalnie na uroczystych nabożeństwach. Z biegiem lat po mszach coraz częściej dochodziło do spontanicznych marszów oraz manifestacji wyrażających wolnościowe dążenia Polaków.

Powrót do kalendarza. Rok 1989

Przełom nastąpił w lutym 1989 roku, kiedy to władze komunistyczne – osłabione kryzysem i trwającymi obradami Okrągłego Stołu – zdecydowały się przywrócić 11 listopada do oficjalnego kalendarza świąt państwowych. Krok ten stanowił swego rodzaju "ucieczkę do przodu" upadającego systemu, który próbował włączyć do oficjalnego obiegu rocznicę kluczową dla opozycji i całego społeczeństwa. Od tego momentu Narodowe Święto Niepodległości na stałe powróciło do polskiej przestrzeni publicznej jako symbol triumfu państwowości.