Nowa era cyfryzacji sądownictwa – co to jest Program Cyfrowe Rejestry?
Program Cyfrowe Rejestry, to kompleksowa cyfryzacja i modernizacja rejestrów wykorzystywanych w polskim wymiarze sprawiedliwości. Projekt ten ma na celu przede wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa przechowywanych i przetwarzanych danych, a także poprawę funkcjonalności systemów rejestrów sądowych i prokuratorskich.
Dzięki wdrożeniu najnowszych rozwiązań technologicznych, takich jak cyfrowa obsługa dokumentów, automatyzacja procesów oraz lepsza integracja systemów informatycznych, rejestry staną się bardziej odporne na cyberzagrożenia i łatwiejsze w obsłudze zarówno dla pracowników wymiaru sprawiedliwości, jak i obywateli.
Cyfryzacja rejestrów przyczyni się do skrócenia czasu rozpatrywania spraw, uproszczenia procedur oraz zmniejszenia kosztów związanych z obsługą dokumentacji papierowej.
Wdrożenie programu ma przebiegać etapami, a pierwsze efekty będą widoczne już w 2025 r. Pełna modernizacja rejestrów planowana jest do 2028 roku, co wpisuje się w szerszą strategię cyfrowej transformacji wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Dzięki tym zmianom sądy i prokuratury staną się bardziej nowoczesne, efektywne i przyjazne dla obywateli.
- W ramach Programu Cyfrowe Rejestry przygotowaliśmy szereg rozwiązań, które ułatwią funkcjonowanie przedsiębiorcom, notariuszom i obywatelom. Część prezentowanych dziś zmian zostanie wprowadzona jeszcze w tym roku – powiedział minister Adam Bodnar.
Portal Rejestrów Sądowych – jedno logowanie do różnych rejestrów
Program Cyfrowe Rejestry jest rozwiązaniem uzupełniającym prezentowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości przed kilkoma tygodniami Program Cyfrowe Sądy.
- Oba programy będą zintegrowane. Cyfryzujemy wymiar sprawiedliwości, by sądownictwo mogło lepiej służyć obywatelom – podkreśliła zastępca Dyrektora Departamentu Analiz i Strategii Aneta Wiewiórowska-Domagalska.
Dyrektor Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Grzegorz Polak zwrócił uwagę na ogólne założenie architektoniczne i biznesowe programu, czyli ujednolicenie systemu.
- Ma to nastąpić m.in. poprzez dostępność wszystkich rejestrów w tym samym miejscu, czyli na Portalu Rejestrów Sądowych oraz możliwość korzystania z różnych rejestrów za pomocą jednego logowania – mówił dyrektor Polak.
Jego zastępca Adam Perz zwrócił uwagę, że celem reform wprowadzanych przez resort jest dążenie do scyfryzowania całego wymiaru sprawiedliwości.
Jakie rejestry obejmie program?
Program Cyfrowe Rejestry poprawi i rozwinie funkcjonujące już cyfrowe rejestry sądowe: elektroniczny Krajowy Rejestr Sądowy (eKRS), Elektroniczne Księgi Wieczyste (EKW) Rejestr Zastawów (RZ), Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) oraz karne: Krajowy Rejestr Karny (KRK) i Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS). Większość planowanych zmian wynika z potrzeb ich użytkowników, którzy są w centrum zainteresowania wymiaru sprawiedliwości.
- Cyfryzacja powinna obejmować całą drogę, jaką przebywa pismo sądowe od momentu wpływ – podkreśliła Zastępca Dyrektora Departamentu Analiz i Strategii Natalia Bender.
Zmiany w rejestrach będą wprowadzane przez Ministerstwo Sprawiedliwości sukcesywnie. Najbardziej pilne rozwiązania zostaną wprowadzone do końca 2025 roku. Przykładowo, w Elektronicznych Księgach Wieczystych (EKW) w tym roku zostanie wprowadzona m.in. możliwość składania przez notariuszy elektronicznych wniosków o zmianę w księgach wieczystych wynikających z poświadczenia dziedziczenia oraz przeniesienie kont użytkowników z portalu EKW na Portal Rejestrów Sądowych.
Zmiany, które wymagają większego nakładu pracy, także wprowadzenia odpowiednich zmian legislacyjnych, zostaną wprowadzone w kolejnych latach.
Współpraca z Ministerstwem Cyfryzacji i rozwój kompetencji cyfrowych
Reformy będą wprowadzane m.in. dzięki wykorzystaniu kompetencji pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości.
- Służy temu również porozumienie podpisane 28 kwietnia br. pomiędzy Ministerstwem Sprawiedliwości a Ministerstwem Cyfryzacji – mówił minister Adam Bodnar.
Na podstawie porozumienia zostaną uruchomione m.in. centra rozwoju kompetencji cyfrowych wymiaru sprawiedliwości. Stworzą one płaszczyznę współpracy między instytucjami wymiaru sprawiedliwości i jednostkami badawczo-rozwojowymi, zajmującymi się badaniami nad prawem i technologią.
Zmiany wprowadzane w ramach Programu Cyfrowe Rejestry
Konta instytucjonalne w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS)
- Wprowadzenie dwóch szybkich ścieżek zakładania kont instytucjonalnych dla podmiotów, które:
- chcą się zarejestrować w KRS,
- są już zarejestrowane w KRS.
- Podmioty zarejestrowane w KRS będą mogły składać: wnioski, pisma, sprawozdania do sądu rejestrowego ze swojego instytucjonalnego konta.
- Likwidacja bariery (utrudnienia) polegającej na obsłudze postępowań rejestrowych w KRS w oparciu o konta osób fizycznych związanych z danym podmiotem.
Nowe Repozytorium Danych Finansowych (RDF) w KRS
- Budowa i wdrożenie całkowicie nowego Repozytorium Danych Finansowych (RDF), służącego do przechowywania sprawozdań finansowych podmiotów zarejestrowanych w KRS.
- Nowy RDF oparty na architekturze poprawiającej:
- bezpieczeństwo przechowywanych danych finansowych,
- ergonomię użytkowania zgodnie z potrzebami interesariuszy,
- wykorzystanie jednego konta do logowania w RDF.
- Użytkownicy będą korzystać z jednego konta (obecnie mają dwa osobne) do logowania w RDF i pozostałych funkcjonalnościach KRS.
- Dodanie nowych funkcjonalności:
- obsługa nowych sprawozdań finansowych,
- alerty.
Elektroniczna rejestracja spadkobiercy przez notariusza w EKW
- Umożliwienie notariuszom składania wniosków o wpis w księdze wieczystej na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia.
- Spadkobiercy nie będą musieli (tak jak do tej pory) samodzielnie składać wniosku o wpis w księdze wieczystej w formie papierowej.
- Optymalizacja pracy sądów wieczystoksięgowych:
- wykorzystanie danych zawartych we wnioskach elektronicznych,
- ograniczenie liczby spraw w sądach wieczystoksięgowych – likwidacja obowiązku wszczynania z urzędu sprawy o tzw. wzmiankę w księdze wieczystej.
Zmiana systemu powiadomień dla użytkowników w KRZ (Krajowy Rejestr Zadłużonych)
- Uruchomienie nowego modułu powiadomień (informacja o zmianach w danym postępowaniu), dzięki któremu użytkownik KRZ będzie mógł skatalogować i skonfigurować wszystkie rodzaje powiadomień zgodnie ze swoimi potrzebami.
- Komunikaty redagowane zgodnie z zasadą prostego języka.
- Komunikaty wysyłane bezpośrednio na adres e-mail użytkownika, dzięki temu użytkownik wie, co się zmieniło w interesującym go postępowaniu bez konieczności logowania się do KRZ.
Automatyzacja niektórych procesów w KRK
- Wdrożenie rozwiązań klasy Robotic Process Autmation (RPA) w niektórych procesach związanych z wyszukiwaniem osób w Krajowym Rejestrze Karnym. RPA to technologia automatyzacji powtarzalnych procesów biznesowych.
- Zmiany technologiczne w eKRK.
- Wdrożenie ułatwień w obsłudze formularzy zapytania/wniosku wymagających załącznika.
Modernizacja Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS)
- Zintegrowanie RSPTS z KRK w wersji KRK 2.0.
- Wygaszenie integracji RSPTS z KRK w wersji KRK 1.0.
- Wykorzystanie kont osoby fizycznej i kont instytucjonalnych zintegrowanych z Portalem Rejestrów Sądowych oraz z Modułem Tożsamość na potrzeby wysyłania zapytań o informację z RSPTS.
