NTT System to znany producent komputerów. Prowadzi również sprzedaż sprzętu elektronicznego za pośrednictwem Allegro.pl. Podczas black friday (dzień znacznych przecen) i dnia następnego firma sprzedawała telefony, których standardowa cena wynosi 2899 zł, po niespełna 2500 zł. Chętnych nie brakowało. Sęk w tym, że ludzie krótko po dokonaniu zakupu za pośrednictwem Allegro otrzymali "Oświadczenie Sprzedawcy o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu". Spółka wskazuje w nim, że sprzedała smartfony zbyt tanio wskutek "niewłaściwie działającej funkcjonalności systemu sprzedażowego".
Klient powinien wiedzieć
Artykuł 84 par. 1 kodeksu cywilnego stanowi, że w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć. Paragraf 2 z kolei określa, że można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny).
NTT System w oświadczeniu wskazał zatem, że "cena jest aż o 15 proc. niższa od oficjalnej ceny (rynkowej), ustalonej przez producenta, co wskazuje, że błąd miał charakter istotny". A także, iż "cena towaru wskazana na stronie sklepu internetowego w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wskazywała na błąd i to na tyle oczywisty, że z łatwością mógł/a go Pan/Pani zauważyć, porównując cenę z ofertami innych oficjalnych sprzedawców w Polsce, a nawet bez dalszego sprawdzania, kierując się jedynie zasadami logiki i doświadczenia życiowego".
Mówiąc krótko, sprzedawca stwierdził, że przecież oczywiste jest, że nikt nie chciałby sprzedać telefonu z 15-proc. zniżką.
Pogoń za przeceną
W internecie zawrzało. Wiele osób zastanawia się, czy sprzedawca może odstąpić od zawartych umów, czy musi je zrealizować po obniżonej cenie. Co na to prawnicy?
– – komentuje adwokat Tomasz Waszczyński. Jego zdaniem nie można wykluczać, że sprzedawca byłby w stanie tę przesłankę wykazać, wskazując na niewynikające z treści oświadczenia okoliczności.
– – uważa mec. Waszczyński. A to dlatego, że nie sposób skutecznie twierdzić, że w okresie szalejących obniżek sięgających nawet 70 proc. cena niższa o 15 proc. powinna wzbudzać czyjekolwiek wątpliwości.
– – konkluduje Waszczyński.
Podobnie uważa adwokat Krzysztof Witek.
– – przypomina prawnik.
Korzystne dla kupców jest także sądowe orzecznictwo. Przykładowo Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 7 lipca 2010 r. (sygn. akt I ACa 295/10) zajmował się bardzo podobną sprawą, przy czym przypadkowa "promocja" była znacznie większa. Sąd wskazał, że istotą sprzedaży internetowej jest szybka decyzja co do kupna wystawionego towaru i skorzystanie z okazji. Nabywca nie ma zatem obowiązku sprawdzania ceny w innych sklepach bądź w innych kanałach sprzedaży danego przedsiębiorcy.
"Kupno towarów na Allegro polega między innymi na poszukiwaniu okazji i nie można od kupującego wymagać, aby antycypował, iż cena jest podana błędnie, i czynił rozeznania co do cen takich towarów" – podsumował sąd.
Strzelony samobój
Wiele wskazuje zatem na to, że NTT System będzie musiał smartfony sprzedać. Do tego – na co zwraca uwagę Krzysztof Witek – przekazane klientomoświadczenie może przynieść dodatkowe szkody. Powód?
– – twierdzi prawnik. Ponadto spostrzega, że sprzedawca w swym oświadczeniu wskazuje, że sprzedaje towary po cenie uzgodnionej z producentem. A to w świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 369 ze zm.) jest zakazane.
– – mówi Krzysztof Witek.
Spółka, po kilkudziesięciu godzinach od opublikowania w sieci jej oświadczenia przez rozżalonych internautów, przyznała, że próba rozwiązania problemu była nieprofesjonalna. I zapewnia, że szuka satysfakcjonującego wszystkich wyjścia z sytuacji.
