"Według raportu FOR na temat programu 500 plus, trudno wskazać, że udało się za jego pomocą osiągnąć zadowalające rezultaty w jakimkolwiek zakładanym obszarze. Nie sprawdził się ani jako program demograficzny, ani jako narzędzie redukcji skrajnego ubóstwa dzieci" - przypomniał "Super Express" i zapytał Rafalską, czy ma "poczucie porażki, jaka rysuje się z tego raportu".

Minister stwierdziła, że czytając ten raport odnosiła wrażenie, że "jego autorzy żyją w jakiejś alternatywnej rzeczywistości". - Potrzeba naprawdę dużo złej woli, by w tak negatywny sposób ocenić efekty programu - dodała.

Pytana, czy rzeczywistość jest bardziej optymistyczna, Rafalska odniosła się do danych o "dzietności". - Chcę mocno zaznaczyć, że wzrost liczby urodzeń w latach 2016-2017 i względnie niewielki spadek liczby urodzeń w 2018 r. miał miejsce w kontekście dynamicznie spadającej liczby kobiet w wieku rozrodczym. Biorąc pod uwagę, że zmiany liczby urodzeń są w dużej mierze zdeterminowane zmianami liczby kobiet w wieku rozrodczym, znacznie lepszą miarą oceny zmian demograficznych jest współczynnik dzietności - poinformowała. Zaznaczyła, że w 2017 r. współczynnik ten wyniósł w Polsce 1,45 i był najwyższy od 1997 r.

- Szacujemy, że współczynnik dzietności w 2018 r. będzie kształtował się na podobnym poziomie, co w roku 2017. Wartości te są zdecydowanie wyższe, niż te przewidywane w prognozie demograficznej GUS na lata 2014-2050 - podkreśliła.

Odnosząc się do krytycznych ocen o skali redukcji ubóstwa w Polsce, szefowa MRPiPS powiedziała: Mówienie, że program nie przyczynia się do redukcji ubóstwa, to zaklinanie rzeczywistości.

Na potwierdzenie tego przedstawiła dane, z których wynika, że "stopa ubóstwa skrajnego według danych GUS w latach 2015-2017 zmniejszyła się z poziomu 6,5 proc. do 4,3 proc., tj. o ok. 34 proc.". - Co oznacza, że zmiana ta znajdowała się w przedziale zawartym w symulacji autorów raportu. Jednocześnie stopa ubóstwa wśród dzieci zmniejszyła się z poziomu 9,0 proc. do 4,3 proc., tj. o prawie połowę - powiedziała.

Na uwagę, że zdaniem autorów raportu FOR program 500 plus "w ogóle bardziej sprzyja osobom zamożniejszym, bo tylko 37 proc. środków z niego trafia do rodzin ubogich" Rafalska wskazała na dane GUS, zgodnie z którymi "ubóstwo skrajne wśród gospodarstw domowych samotnych rodziców z dziećmi na utrzymaniu obniżyło się latach 2015-2017 z poziomu 6,5 proc. do 2,5 proc.". Podkreśliła, że oznacza to spadek o ponad 60 proc.

- To największy spośród wszystkich typów rodzin spadek w tym okresie. Wśród rodzin wielodzietnych ubóstwo obniżyło się z poziomu 12,2 proc. do 6,4 proc., czyli o prawie połowę. Pogłębione analizy na danych GUS sugerują jednocześnie, że źródłem wzrostu dochodu w tych grupach w omawianym okresie było przede wszystkim świadczenie wychowawcze. To chyba najlepsza odpowiedź - powiedziała minister Rafalska.