ZUS przekazał ważną wiadomość. Od 1 czerwca zmiany dla emerytów. Możliwa utrata świadczeń
W oficjalnym komunikacie ZUS podał do wiadomości zaktualizowane wartości progów dochodowych, które bezpośrednio wpływają na wysokość świadczeń emerytalnych i rentowych osób aktywnych zawodowo. Te nowe, wiążące limity zaczną obowiązywać od 1 czerwca 2025 roku i obejmą wszystkie osoby, które oprócz regularnego pobierania emerytury lub renty, czerpią dodatkowe korzyści finansowe z pracy zarobkowej, prowadzenia własnej działalności gospodarczej, czy też z wykonywania umów zlecenia lub innych umów cywilnoprawnych.
Kiedy ZUS zawiesi, a kiedy wstrzyma wypłatę emerytury?
Zgodnie z nowo wprowadzonymi regulacjami, ZUS będzie zobowiązany do całkowitego zawieszenia wypłaty świadczenia emerytalnego lub rentowego, jeżeli miesięczny przychód brutto świadczeniobiorcy przekroczy kwotę 11 651,00 zł. Warto zauważyć, że jest to kwota o ponad 600 zł wyższa w stosunku do limitu, który obowiązywał od marca 2025 roku. Jednocześnie ustalono niższy próg dochodowy na poziomie 6 273,60 zł brutto miesięcznie. Przekroczenie tej kwoty będzie oznaczało rozpoczęcie procesu zmniejszania świadczenia, proporcjonalnie do osiągniętego dodatkowego dochodu.
Świadczenia podlegają redukcji w sposób proporcjonalny do stopnia przekroczenia ustalonego progu dochodowego. Jednak kwota tego zmniejszenia nie może przekroczyć z góry określonych, maksymalnych stawek obniżających. Oznacza to, że nawet w przypadku znaczących dodatkowych zarobków, jeśli nie zostanie osiągnięty górny limit zawieszający (11 651,00 zł brutto od 1 czerwca 2025 roku), świadczeniobiorca doświadczy jedynie częściowego pomniejszenia świadczenia, a nie jego całkowitej utraty.
Kogo dokładnie dotyczą nowe ograniczenia i kto może być narażony na utratę części lub całości emerytury?
Nowe przepisy dotyczące limitów dochodowych wywołują liczne zapytania, jednak nie wszyscy świadczeniobiorcy muszą się ich obawiać. Ustawodawca przewidział wyjątki:
- Osoby, które osiągnęły już powszechny wiek emerytalny (wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), mają prawo dorabiać do swojej emerytury bez żadnych ograniczeń kwotowych. Istnieje tu jednak warunek – nie mogą kontynuować zatrudnienia u tego samego pracodawcy, u którego były zatrudnione bezpośrednio przed przejściem na emeryturę, bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy i ponownego nawiązania.
- Z nowych zasad limitowania dochodów wyłączeni są również inwalidzi wojenni oraz renciści wojskowi pobierający rentę inwalidzką w związku ze służbą.
- Limity nie obejmą także osób pobierających tzw. rentę wdowią, która ma zacząć obowiązywać w zmodyfikowanej formule od 1 lipca 2025 roku. Te kategorie świadczeniobiorców mogą uzyskiwać dodatkowe przychody bez obawy o zmniejszenie lub zawieszenie ich podstawowych świadczeń.
Natomiast pozostali emeryci oraz renciści, którzy nie kwalifikują się do powyższych wyłączeń, są zobowiązani do ścisłego przestrzegania obowiązujących limitów dochodowych i regularnego informowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o swoich zarobkach. Przekroczenie dopuszczalnych kwot, zwłaszcza bez uprzedniego powiadomienia ZUS, może skutkować bardzo dotkliwymi konsekwencjami finansowymi.
Ryzyko żądania zwrotu świadczeń przez ZUS w przypadku niezgłoszonych dochodów
ZUS kładzie nacisk na fundamentalny obowiązek każdego świadczeniobiorcy dorabiającego do emerytury lub renty, jakim jest zgłaszanie wszelkich dodatkowych źródeł przychodu. Osoby, które decydują się na podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej lub rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej, muszą bezzwłocznie dopełnić formalności, wypełniając i dostarczając do ZUS odpowiedni formularz (EROP - Oświadczenie o osiąganiu przychodu). Dokument ten stanowi podstawę do prawidłowego ustalenia i rozliczenia wysokości wypłacanych świadczeń. W sytuacji, gdy ZUS nie zostanie poinformowany o dodatkowych dochodach, może uznać część lub całość wypłaconych świadczeń za nienależne. Co istotne, konsekwencje różnią się w zależności od tego, czy dochód został zgłoszony:
- Jeśli emeryt lub rencista zgłosi fakt osiągania dodatkowego przychodu, ale jego wysokość przekroczy obowiązujące limity, ZUS ma prawo zażądać zwrotu nadpłaconych kwot świadczenia, jednak roszczenie to obejmuje zazwyczaj okres nie dłuższy niż ostatni rok kalendarzowy.
- Jeżeli natomiast świadczeniobiorca całkowicie zatai fakt uzyskiwania dodatkowych dochodów i nie poinformuje o tym ZUS, instytucja ta może dochodzić zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń za okres sięgający nawet trzech lat wstecz.
Dodatkowo, na świadczeniobiorcach spoczywa coroczny obowiązek dostarczenia do ZUS, w terminie do końca lutego każdego roku, zaświadczenia dokumentującego łączną kwotę przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. Na podstawie tego dokumentu ZUS weryfikuje prawidłowość wypłaconych świadczeń. Niedopełnienie tego obowiązku również może skutkować wszczęciem postępowania wyjaśniającego i potencjalnym wezwaniem do zwrotu środków.
