Jakie warunki musi spełnić mężczyzna, aby przejść na wcześniejszą emeryturę?
W Polsce istnieje kilka rodzajów wcześniejszych emerytur, które pozwalają mężczyznom na zakończenie aktywności zawodowej przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Każdy z nich wiąże się z innymi warunkami, jakie musi spełnić mężczyzna, aby móc skorzystać ze świadczenia.
Wcześniejsza emerytura dla mężczyzn - emerytura pomostowa
O emeryturę pomostową mogą się ubiegać mężczyźni, którzy ukończyli 60 lat i udokumentują 15 lat pracy w szczególnych warunkach wykonywanej przed 1 stycznia 1999 roku lub po 31 grudnia 2008 roku. Aby ubiegać się o emeryturę pomostową, konieczne jest wykazanie odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego – dla mężczyzn wynosi on co najmniej 25 lat. Warunkiem uzyskania świadczenia jest także rozwiązanie stosunku pracy. Osoby, które należały do OFE, muszą dodatkowo złożyć wniosek o przeniesienie zgromadzonych środków do budżetu państwa. Do zawodów wymagających pracy w szczególnych warunkach zalicza się m.in. górnictwo, prace wykonywane na wodzie i w powietrzu, zajęcia w skrajnych warunkach klimatycznych, pod wysokim ciśnieniem atmosferycznym oraz intensywne prace fizyczne wymagające dużego wysiłku. Natomiast prace o szczególnym charakterze to te, które wiążą się z wysokim poziomem odpowiedzialności, np. zawód maszynisty pojazdów trakcyjnych, kierowcy pojazdów uprzywilejowanych czy operatora dźwigu.
Wcześniejsza emerytura dla mężczyzn - świadczenia przedemerytalne
Mężczyźni po 61. roku życia mogą starać się o świadczenie przedemerytalne, pod warunkiem że mają za sobą co najmniej 20 lat okresu składkowego i nieskładkowego. Aby otrzymać to wsparcie, konieczne jest utracenie pracy w wyniku likwidacji firmy, ogłoszenia jej upadłości lub zwolnienia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Dodatkowym wymogiem jest posiadanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz pobieranie go przez minimum 6 miesięcy. Świadczenie przedemerytalne mogą także uzyskać osoby, które przez co najmniej 24 miesiące prowadziły własną działalność gospodarczą, ale były zmuszone ją zakończyć z powodu bankructwa.
Wcześniejsza emerytura dla mężczyzn - świadczenia kompensacyjne dla nauczycieli
Świadczenie kompensacyjne przysługuje mężczyznom, którzy pracowali jako nauczyciele i ukończyli 60 lat. Aby je otrzymać, trzeba wykazać co najmniej 30 lat stażu ubezpieczeniowego, z czego minimum 20 lat musi obejmować pracę nauczycielską w pełnym wymiarze godzin. Nauczyciele starający się o to świadczenie muszą zakończyć swoją aktywność zawodową w szkole oraz zrezygnować z członkostwa w OFE.
Wcześniejsza emerytura dla mężczyzn z KRUS
Mężczyźni ubezpieczeni w KRUS mogą ubiegać się o wcześniejszą emeryturę po ukończeniu 65 lat. Świadczenie to przysługuje wyłącznie mężczyznom urodzonym przed 1957 rokiem, pod warunkiem udokumentowania co najmniej 30 lat pracy w gospodarstwie rolnym. Aby otrzymać emeryturę, konieczne jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Jako dowód pracy w gospodarstwie przed wprowadzeniem obowiązkowego ubezpieczenia społecznego można przedstawić m.in. akt notarialny, akt własności ziemi czy umowę dzierżawy.
Zawody szczególnie uprzywilejowane do wcześniejszej emerytury
Niektóre zawody są szczególnie wymagające fizycznie lub psychicznie, co sprawia, że ich przedstawiciele mogą ubiegać się o wcześniejszą emeryturę. Do zawodów uprzywilejowanych należą:
- Górnicy – mogą przejść na emeryturę już w wieku 50 lat, jeśli mają co najmniej 25 lat stażu pracy, w tym 15 lat pracy pod ziemią;
- Hutnicy – uprawnieni do emerytury wcześniejszej ze względu na ciężkie warunki pracy;
- Maszyniści kolejowi – ze względu na wysoką odpowiedzialność i stresujący charakter pracy;
- Kontrolerzy ruchu lotniczego – ze względu na ogromną odpowiedzialność i wymóg wysokiej sprawności psychofizycznej;
- Strażacy i policjanci – służby mundurowe mają możliwość przejścia na emeryturę po 25 latach służby, bez względu na wiek;
- Nauczyciele – mogą skorzystać z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, jeśli mają odpowiedni staż pracy.
Czy wcześniejsza emerytura jest niższa od normalnej?
Przejście na wcześniejszą emeryturę zwykle oznacza, że świadczenie będzie niższe niż standardowa emerytura, jaką dana osoba otrzymałaby po osiągnięciu pełnego wieku emerytalnego. Powody tego są następujące:
- Krótszy okres składkowy oznacza mniejszy kapitał emerytalny zgromadzony na koncie ZUS;
- Większa liczba lat pobierania emerytury sprawia, że kwota podzielona jest na dłuższy okres życia.
- Brak dodatkowych lat pracy, w których mogłyby być odprowadzane składki na wyższym poziomie.
Osoby przechodzące na wcześniejszą emeryturę powinny liczyć się z tym, że ich miesięczne świadczenie może być o kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt procent niższe niż w przypadku pozostania na rynku pracy do osiągnięcia pełnego wieku emerytalnego.
