Wiele osób wciąż myli pracowniczy staż pracy (od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego) ze stażem emerytalnym, który decyduje o prawie do gwarantowanej emerytury minimalnej. W listopadzie 2026 roku temat ten budzi jeszcze więcej pytań, ponieważ od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie nowe przepisy pozwalające doliczać umowy zlecenia i działalność gospodarczą do stażu w Kodeksie pracy. Jak wygląda to w przypadku ZUS?
Dwa warunki, by dostać minimalną emeryturę w 2026 roku
W Polsce powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn. Sam wiek daje prawo do wypłaty świadczenia z uzbieranych składek, ale jeśli kapitał jest niski, ZUS podniesie wypłatę do kwoty minimalnej (od 1 marca 2026 r. jest to 1978,49 zł brutto) tylko wtedy, gdy udowodnisz wymagany staż:
- 20 lat – w przypadku kobiet,
- 25 lat – w przypadku mężczyzn.
Osoby, które nie mają wymaganego stażu, otrzymują emeryturę wyliczoną wyłącznie ze składek zapisanych na koncie i subkoncie w ZUS (podzielonych przez średnie dalsze trwanie życia z tablic GUS) – nawet jeśli wyniesie ona kilkaset złotych.
Co ZUS wlicza do stażu emerytalnego? Lista okresów
Na staż emerytalny składają się okresy składkowe (gdy opłacano składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe) oraz okresy nieskładkowe (gdy składek nie było, ale prawo uznaje je za istotne społecznie). Do okresów składkowych zaliczają się m.in.:
- okresy zatrudnienia na umowę o pracę,
- okresy wykonywania umowy zlecenia (lub umowy agencyjnej), o ile były od nich odprowadzane składki emerytalno-rentowe,
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, za które opłacono składki do ZUS,
- czas czynnej i zawodowej służby wojskowej,
- okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz stypendium w okresie szkolenia lub stażu z urzędu pracy,
- okresy pobierania zasiłku macierzyńskiego,
- okresy zatrudnienia za granicą (w krajach UE/EFTA oraz państwach, z którymi Polska ma umowy międzynarodowe).
Do okresów nieskładkowych zaliczają się m.in.:
- okres nauki w szkole wyższej na jednym kierunku – pod warunkiem ukończenia studiów i w wymiarze określonym w programie studiów (maksymalnie do 8 lat),
- studia doktoranckie i aspirantura naukowa,
- okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego,
- okresy przebywania na urlopie wychowawczym (w przypadku urlopów sprzed 1999 roku traktowanych jako nieskładkowe; późniejsze podlegają składkom z budżetu państwa).
Ważna zasada ZUS: Okresy nieskładkowe (np. studia czy zwolnienia lekarskie) mogą zostać doliczone do stażu emerytalnego w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych.
Czego ZUS NIE policzy do emerytury? Uwaga na częsty błąd
Wbrew obiegowym opiniom, do stażu emerytalnego nie wlicza się nauki w szkole średniej (liceum, technikum czy zasadniczej szkole zawodowej). Przeliczniki typu 4 lata za liceum czy 5 lat za technikum dotyczą wyłącznie stażu urlopowego w Kodeksie pracy, a nie emerytury z ZUS. Do stażu emerytalnego nie zaliczają się również:
- urlopy bezpłatne,
- nieoskładkowane umowy o dzieło (chyba że zostały zawarte z własnym pracodawcą lub wykonywane na jego rzecz),
- umowy zlecenia bez składek (np. wykonywane przez uczniów i studentów do 26. roku życia, którzy są zwolnieni ze składek ZUS),
- okresy prowadzenia firmy, za które przedsiębiorca nie opłacił należnych składek emerytalnych.
(Warto pamiętać: od 1 stycznia 2026 roku umowy zlecenia oraz działalność gospodarcza wliczają się do pracowniczego stażu pracy u pracodawcy, co daje np. prawo do 26 dni urlopu – ale do emerytury z ZUS wliczały się już wcześniej, pod warunkiem opłacania składek).
Jak sprawdzić swój staż w ZUS w 2026 roku?
Informacje o zapisanych składkach i okresach ubezpieczenia można sprawdzić w każdej chwili po zalogowaniu się na swój profil na platformie eZUS (dawniej PUE ZUS). Jeśli potrzebujesz oficjalnego dokumentu:
- złóż wniosek US-7 – aby otrzymać zaświadczenie o przebiegu ubezpieczeń i opłaconych składkach (ZUS wydaje je w ciągu 7 dni),
- złóż wniosek USP (dostępny wyłącznie elektronicznie na eZUS od 2026 roku) – jeśli potrzebujesz zaświadczenia potwierdzającego okresy ubezpieczenia do celów doliczenia ich do pracowniczego stażu pracy u pracodawcy.
Absolwentka filologii polskiej (ze specjalnością komunikacja społeczna) na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej oraz dziennikarstwa (ze specjalnością dziennikarstwo 2.0) na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Blogerka, social media freak, miłośniczka fotografii, podróży, escape roomów i… kotów (bo nazwisko zobowiązuje). Wcześniej dziennikarka Wirtualnej Polski, redaktorka magazynu, copywriterka, freelance pisarka dla "Faktu" i "Newsweeka", a także project managerka. Wielbicielka włoskiej kuchni, a także szeroko rozumianej sfery beauty. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.
Link do profilu autorki na LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/anna-kot-spyra-04061b18b/