Od 1 września nowe zasady. ZUS może zabrać nawet 989 zł z emerytury

Zakład Ubezpieczeń Społecznych aktualizuje limity dodatkowych przychodów co trzy miesiące. Ograniczenia te dotyczą osób pobierających wcześniejsze emerytury, czyli świadczenia przyznane przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Progi są wyliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny, zgodnie z art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych opublikowanego 20 sierpnia 2026 roku wynika, że od 1 września 2026 r. kwoty limitów będą niższe niż miało to miejsce w kwartale poprzednim.

Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące do 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku

W maju ZUS ogłosił limity dodatkowych przychodów obowiązujące osoby pobierające wcześniejsze emerytury od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 roku. W tym okresie znaczenie miały dwa progi: 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, czyli 6694,10 zł brutto, oraz 130 proc., czyli 12 431,80 zł brutto.

Po przekroczeniu niższego limitu świadczenie było odpowiednio zmniejszane, jednak nie więcej niż o maksymalną kwotę przewidzianą w przepisach. Z kolei przekroczenie wyższego progu oznaczało zawieszenie wypłaty emerytury lub renty.

Limity dorabiania dla rencistów i wcześniejszych emerytów obowiązujące od 1 września do 31 grudnia 2026 roku

Od 1 września 2026 roku osoby pobierające wcześniejsze emerytury mogą osiągać niższe dodatkowe przychody bez ryzyka obniżenia lub zawieszenia świadczenia. Nowe limity ogłoszono w komunikacie Prezesa ZUS z 20 sierpnia 2026 roku. Od 1 września 2026 roku przychód do 6463,20 zł brutto miesięcznie nie powoduje żadnych zmian w wysokości emerytury lub renty. Zarobki przekraczające tę kwotę, ale nie wyższe niż 12 003,10 zł brutto miesięcznie, mogą skutkować zmniejszeniem świadczenia. Jeśli natomiast miesięczny przychód przekroczy 12 003,10 zł brutto, ZUS zawiesi wypłatę emerytury lub renty.

Kwota maksymalnego zmniejszenia – na czym polega i ile wynosi?

Maksymalna kwota zmniejszenia wyznacza granicę, do której ZUS może obniżyć emeryturę lub rentę w przypadku przekroczenia niższego limitu dorabiania. Nawet jeśli przychód świadczeniobiorcy przekroczy 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, potrącenie nie może być wyższe niż obowiązujący limit. Jego wysokość zależy od rodzaju świadczenia i jest aktualizowana raz w roku.

Od 1 marca 2026 roku maksymalne kwoty zmniejszenia wynoszą:

• 989,41 zł – w przypadku emerytur oraz rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,
• 742,10 zł – dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
• 841,05 zł – w przypadku rent rodzinnych przysługujących jednej osobie.

Jakie zarobki spowodują, że ZUS zawiesi lub zmniejszy świadczenie?

Na to, czy ZUS obniży emeryturę lub rentę, czy też całkowicie wstrzyma jej wypłatę, wpływa przede wszystkim wysokość przychodów osiąganych z aktywności objętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych.

Do takich przychodów zalicza się m.in. wynagrodzenie:

• z umowy o pracę,
• z umów zlecenia, agencyjnych oraz współpracy przy ich wykonywaniu,
• z umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu,
• z umów zawartych z własnym pracodawcą lub realizowanych na jego rzecz, także wtedy, gdy formalnie podpisano je z innym podmiotem,
• z prowadzenia działalności gospodarczej oraz współpracy przy jej prowadzeniu,
• z pracy nakładczej,
• z pracy w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i spółdzielniach kółek rolniczych,
• z odpłatnej pracy wykonywanej podczas odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
• ze stypendiów sportowych,
• z wykonywania mandatu posła, senatora lub europosła,
• z odpłatnego pełnienia funkcji członka rady nadzorczej,
• ze służby w formacjach mundurowych,
• z pracy wykonywanej za granicą.

ZUS uwzględnia również m.in. zasiłki chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, świadczenia rehabilitacyjne i wyrównawcze, a także zasiłek oraz dodatek wyrównawczy. Łączna wysokość tych przychodów decyduje o tym, czy świadczenie pozostanie bez zmian, zostanie zmniejszone, czy jego wypłata zostanie zawieszona.

Kogo dotyczą limity dorabiania?

Limity dodatkowych przychodów dotyczą tylko tych osób, które pobierają świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Ograniczenia obejmują m.in. wcześniejszych emerytów, osoby korzystające z nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, emerytur pomostowych oraz rencistów.

Po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego limity dorabiania co do zasady przestają mieć zastosowanie. Seniorzy mogą wówczas uzyskiwać dodatkowe dochody bez ryzyka obniżenia lub zawieszenia wypłaty emerytury.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
• Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2026 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (M.P. 2026 poz. 499)
• Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 sierpnia 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za II kwartał 2026 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent (M.P. 2026 poz. 499)