Taryfy dla ciepła, inwestycje i sztuczna inteligencja. Prezes URE o ważnych decyzjach [materiał partnera]
Kwestia kalkulowania taryf oraz uwzględniania w nich wydatków na modernizację całego systemu to temat budzący emocje zarówno wśród wytwórców ciepła, jak i płacących za nie odbiorców. Renata Mroczek, prezes URE, w rozmowie w Studiu ORLEN podczas Forum Ciepłowników Polskich wyjaśniała, jak do wyzwań stojących przed branżą podchodzi najważniejszy regulator rynku energii i paliw.
Równoważenie interesów to nie tylko taryfa
Jak wskazuje szefowa URE, taryfowanie ciepła to proces złożony i wieloelementowy. Działania urzędu opierają się na weryfikacji zgodności wniosku wytwórcy z przepisami oraz ocenie, czy koszty skalkulowano na poziomie uzasadnionym, zarówno pod kątem ich kategorii, jak i wysokości.
- Głównym kierunkiem jest zapewnienie przedsiębiorstwu przychodów gwarantujących bieżące funkcjonowanie oraz realizację niezbędnych inwestycji. Z drugiej strony, ceny i stawki muszą być ukształtowane tak, by nie były nadmiarowe czy nieakceptowalne dla odbiorcy końcowego - mówi Renata Mroczek.
Ustawowy obowiązek równoważenia interesów wytwórców i konsumentów nie zaczyna się dopiero w chwili złożenia wniosku taryfowego. Towarzyszy regulatorowi stale, już na etapie planowania inwestycji i tworzenia planów rozwoju przez spółki. Renata Mroczek przypomina, że najwyższym dobrem odbiorcy nie jest wyłącznie niski rachunek, lecz przede wszystkim bezpieczeństwo i gwarancja dostaw ciepła. Dlatego model taryfowy zawiera zachęty do inwestycji transformacyjnych, kładąc nacisk na najwyższą efektywność wydatków.
Cyfrowy Bliźniak w URE: AI w procedurach
Przełomem w działaniu URE ma stać się zainicjowany pod koniec ubiegłego roku Cyfrowy Bliźniak w taryfowaniu ciepła. To pierwszy w Europie i jeden z pierwszych na świecie projektów wykorzystujących sztuczną inteligencję do wsparcia całego postępowania administracyjnego - począwszy od analiz po weryfikację dokumentów.
Inicjatywa prowadzona jest wspólnie przez URE, Centrum Transformacji Energetycznej przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, Ministerstwo Cyfryzacji oraz NASK, która niedawno dołączyła do konsorcjum. W testowanie rozwiązań zaangażowano także studentów. Zespół dopina zasady współpracy i składa wniosek o dofinansowanie z funduszy europejskich na rozwój cyfrowy.
Mimo zaangażowania algorytmów, ostateczny głos zachowają jednak urzędnicy. Jak podkreśla prezes URE, nie ma obecnie AI, która potrafiłaby tak trafnie wyważyć interesy stron, jak człowiek.
Krótsze postępowania i szybszy dostęp do niższych cen
Jakie korzyści przyniesie nowa technologia? Dla URE to wnioski z mniejszą liczbą błędów i szybsze analizy. Przedsiębiorstwom ułatwi to z kolei poprawne przygotowanie dokumentów, choć odpowiedzialność za wyliczenia nadal spoczywa na nich.
Dla odbiorców kluczowe będzie skrócenie postępowań. Szybsze decyzje urzędu pozwolą na wcześniejsze wejście taryf w życie, co przy spadkach cen oznacza szybsze obniżki cen na rachunkach. Wnikliwszy wgląd w dane umożliwi też bardziej racjonalne taryfowanie w przyszłości.
PAO
