W obliczu pandemii coraz więcej firm i instytucji decyduje się na pracę zdalną. Również Dobrosław Dowiat-Urbański, szef służby cywilnej, w specjalnym stanowisku skierowanym do dyrektorów generalnych urzędów zaapelował o wysłanie pracowników do domu. Jednak zdaniem ekspertów takie rozwiązanie jest w ich przypadku mało skuteczne i często niewykonalne – choćby ze względów bezpieczeństwa.
Odrabianie zaległości
Na mocy art. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374) pracodawca może polecić pracownikowi przejście na pracę zdalną. Z tego rozwiązania chce skorzystać m.in. administracji publiczna. Taką możliwość ma jednak ograniczona grupa urzędników. W pierwszej kolejności wykluczeni są ci, którzy zajmują się bezpośrednią obsługą interesantów. A na razie nic nie wskazuje na to, żeby ludzie w związku z zagrożeniem epidemią rezygnowali z wizyt w urzędach. Przeciwnie, wielu wykorzystuje ten czas na załatwienie zaległych spraw.
– – mówi Robert Barabasz, szef NSZZ „Solidarność” w Łódzkim Urzędzie Wojewódzkim.
Część instytucji zdecydowała się jednak na wprowadzenie ograniczeń. – – mówi Tomasz Ludwiński, przewodniczący Krajowej Sekcji Administracji Skarbowej NSZZ „Solidarność”.
Z kwitami do domu
Zdaniem ekspertów do prawdziwego paraliżu w urzędach może dojść wtedy, kiedy w konkretnej instytucji pojawi się pierwszy przypadek zakażenia wirusem.
– – przestrzega Robert Barabasz.
Chcąc uniknąć takich sytuacji, dyrektorzy generalni zalecają urzędnikom pracę w domu. I od razu pojawiają się pierwsze problemy, bo w urzędach działa elektroniczny obieg dokumentów, do którego nie ma dostępu nikt z zewnątrz. Z naszych informacji wynika, że w urzędach administracji rządowej informatycy pracują już nad rozwiązaniami pozwalającymi na dostęp z domu przynajmniej do wybranych dokumentów. Są też wątpliwości, czy urzędnik może zabrać część zadekretowanych na siebie dokumentów i bez odpowiednich zabezpieczeń pracować nad nimi zdalnie. Robert Barabasz zwraca uwagę, że po połączeniu z urzędem za pomocą zwykłej domowej sieci dokumenty nie będą wystarczająco zabezpieczone. – – podkreśla.
Stąd kolejne wątpliwości dyrektorów generalnych: czy urzędnika można zmusić do pracy na odległość i jak długo może to trwać. Dobrosław Dowiat-Urbański apeluje, aby urzędy wykorzystywały pracę zdalną w maksymalnym stopniu. Przyznaje jednak, że specustawa nie zawiera regulacji normujących szczegółowe zagadnienia, które wiążą się z tą nadzwyczajną formą świadczenia pracy. Aczkolwiek stoi na stanowisku, że wspomniany art. 3 przyznaje pracodawcy prawo wydania pracownikowi polecenia wykonywania pracy w tej formie.
– – wskazuje Dobrosław Dowiat-Urbański.
Praca bez procedur
Każdy urząd na wypadek poddania kwarantannie powinien wcześniej zadbać, aby część urzędników pracowała z domu.
– – mówi dr Jakub Szmit z Uniwersytetu Gdańskiego, ekspert ds. administracji publicznej.
– – dodaje.
Związkowcy wskazują, że w administracji rządowej dopiero opracowuje się wewnętrzne zarządzenia dotyczące pracy zdalnej. I podkreślają, że powinny w nich być określone szczegółowe procedury.
Załatwienie sprawy w urzędzie może być w tym tygodniu niemożliwe
Tomasz Żółciak
Część miast, np. Łódź, już w piątek zarekomendowała mieszkańcom kontakty zdalne z urzędem, np. za pośrednictwem platformy ePUAP. W Warszawie wprowadzono zwiększone środki ostrożności, np. nieprzyjmowanie banknotów od petentów. Radykalne działania już podjął katowicki magistrat: zrezygnował z obsługi mieszkańców aż do odwołania. Przy wszystkich budynkach urzędu miasta pojawią się specjalne skrzynki, do których będzie można wrzucać prośby o kontakt z urzędnikami. Z tego względu do końca maja wydłużono termin wnoszenia opłat za użytkowanie wieczyste oraz uiszczania podatku od nieruchomości.
Od poniedziałku działania administracji samorządowej będą znacząco ograniczone. – mówi Rafał Trzaskowski, prezydent stolicy. Wprowadzono dodatkowe zabezpieczenia i dla mieszkańców, i dla pracowników, np. obowiązek zachowania odpowiedniego dystansu. – – podkreśla.
– informuje z kolei Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. – – dodaje.
Od władz Wrocławia usłyszeliśmy, że urząd działa w systemie jednozmianowym (Centra Obsługi Mieszkańców pracują do godziny 15.15). Przestrzenie urzędu są czyszczone i dezynfekowane. Wszyscy interesanci będą mieli mierzoną temperaturę. Tu także apeluje się o załatwianie spraw drogą telefoniczną lub elektroniczną.
W Olsztynie magistrat i podległe mu jednostki pracować mają bez zmian, ale w ograniczonym składzie osobowym w związku z zamknięciem placówek edukacyjnych. I tu apelują o ograniczenie wizyt i załatwianie spraw online.
Podobne działania przyjmują urzędy wojewódzkie. Małopolski poinformował, że ograniczona (do odwołania) będzie działalność oddziałów paszportowych w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie. Przyjęcie wniosku i odbiór paszportu będą możliwe po telefonicznym zgłoszeniu, tylko w sytuacji nagłego, pilnego, udokumentowanego wyjazdu zagranicznego.
Ważność straciły wezwania do stawienia się do kwalifikacji wojskowej w okresie od 16 marca do 30 kwietnia. Osoby, które otrzymały wezwania, nie mają już obowiązku stawiennictwa. – – podało MSWiA.
