Kodeks pracy gwarantuje pracownikom dodatkowe dni wolne za święta przypadające w sobotę, ale w niedzielę już nie
Od 2025 roku katalog świąt ustawowo wolnych od pracy obejmuje w Polsce 14 dni. Ich wykaz określa ustawa z 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy. Są to:
- 1 stycznia – Nowy Rok,
- 6 stycznia – Święto Trzech Króli,
- pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
- drugi dzień Wielkiej Nocy,
- 1 maja – Święto Państwowe,
- 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,
- pierwszy dzień Zielonych Świątek,
- Boże Ciało,
- 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
- 1 listopada – Wszystkich Świętych,
- 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,
- 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia,
- 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
- 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia.
Dniami wolnymi od pracy są również wszystkie niedziele.
Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Jeżeli więc święto przypada w sobotę, która zgodnie z harmonogramem jest dla pracownika dniem wolnym, pracodawca powinien wyznaczyć inny dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym. Inaczej jest w przypadku świąt wypadających w niedzielę – za nie dodatkowy dzień wolny nie przysługuje.
Z tego względu rzeczywista liczba dni wolnych wynikających ze świąt zmienia się w zależności od układu kalendarza. W 2026 roku święta przypadają następująco:
- 1 stycznia, czwartek – Nowy Rok,
- 6 stycznia, wtorek – Trzech Króli,
- 5 kwietnia, niedziela – Wielkanoc,
- 6 kwietnia, poniedziałek – Poniedziałek Wielkanocny,
- 1 maja, piątek – Święto Pracy,
- 3 maja, niedziela – Święto Konstytucji 3 Maja,
- 24 maja, niedziela – Zielone Świątki,
- 4 czerwca, czwartek – Boże Ciało,
- 15 sierpnia, sobota – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
- 1 listopada, niedziela – Wszystkich Świętych,
- 11 listopada, środa – Narodowe Święto Niepodległości,
- 24 grudnia, czwartek – Wigilia,
- 25 grudnia, piątek – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
- 26 grudnia, sobota – drugi dzień Bożego Narodzenia.
W praktyce w 2026 roku tylko 10 z 14 świąt daje odrębny dzień wolny lub obniża wymiar czasu pracy. Cztery święta przypadają bowiem w niedzielę, a za takie dni pracownik nie otrzymuje dodatkowego wolnego.
Dla porównania w 2025 roku takich dni było 12, ponieważ poza Wielkanocą i Zielonymi Świątkami żadne inne święto nie przypadało w niedzielę. W 2027 roku liczba ponownie spadnie do 10 – w niedzielę wypadną dodatkowo 15 sierpnia oraz 26 grudnia.
Dodatkowe dni wolne także za święta przypadające w niedziele – petycja trafiła do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Na układ świąt w 2026 roku, który jest mniej korzystny z punktu widzenia pracowników, zwróciła uwagę fundacja „Można Lepiej!”. Jej przedstawiciele skierowali do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej petycję z propozycją, aby dodatkowy dzień wolny przysługiwał także wtedy, gdy święto ustawowe wypada w niedzielę.
"W 2026 roku kalendarz układa się bardzo niekorzystnie dla pracowników. Dni 3 maja i 1 listopada wypadają w niedzielę, więc święta nie wpłyną na czas jaki trzeba będzie przepracować. Sytuacja wyglądałaby jednak zupełnie inaczej, gdyby uroczystości przypadły na sobotę, wtedy każdy zatrudniony mógłby odebrać w danym okresie rozliczeniowym dzień wolny, co często miało miejsce w ostatnich latach" – czytamy w piśmie skierowanym do resortu.
Przedstawiciele fundacji „Można Lepiej!” wskazują również, że obecne regulacje są w ich ocenie niespójne. Zwracają uwagę, że sobota nie ma w Kodeksie pracy szczególnego statusu i formalnie może być traktowana jak zwykły dzień roboczy. Dwudniowy weekend nie wynika bowiem wprost z jednego przepisu, lecz jest konsekwencją kilku zasad, m.in. pięciodniowego tygodnia pracy oraz prawa do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku obejmującego niedzielę.
Zdaniem autorów petycji właśnie z tego wynika różnica w traktowaniu świąt przypadających w sobotę i w niedzielę. Obowiązujące od ponad 20 lat przepisy przewidują, że święto przypadające w innym dniu wolnym niż niedziela obniża wymiar czasu pracy. W praktyce oznacza to, że wielu pracowników otrzymuje dodatkowy dzień wolny za święto przypadające w sobotę, mimo że tego dnia i tak zwykle nie pracuje. Fundacja uważa, że regulacja ta jest nieprecyzyjna i prowadzi do nierównego traktowania świąt przypadających w różne dni tygodnia.
"W ostatnich latach raczej nie pojawiały się głosy, że możliwość odbioru wolnego za święto przypadające w sobotę jakoś dezorganizowała działanie firm. Gdyby rozszerzyć zasadę na niedzielę to liczba dni wolnych w każdym roku byłaby zawsze taka sama, co wydaje się sprawiedliwym rozwiązaniem. Nasza inicjatywa nie oznacza skracania czasu pracy, a tylko chodzi o wprowadzenie spójnych zasad. Tym bardziej, że zdarza się przecież, że przez parę lat żadne święto nie wypada w weekend i sytuacja, gdy pracownikom przysługuje cała pula dni wolnych nie jest dużym obciążeniem dla gospodarki" – kontynuują autorzy petycji.
Dni wolne także za święto przypadające w niedzielę (a nie tylko w sobotę) to dwa dodatkowe dni wolne od pracy dla wszystkich pracowników
Autorzy petycji przedstawili również propozycję konkretnych przepisów, które miałyby zagwarantować dodatkowy dzień wolny także w sytuacji, gdy święto ustawowe przypada w niedzielę. Zaproponowane brzmienie regulacji jest następujące:
Podstawa prawa
Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423, 1661 oraz z 2026 r poz. 25 ) w art. 130 § 2 skreśla się wyrazy „i przypadające w innym dniu niż niedziela”.
Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia
Przyjęcie takiej zmiany oznaczałoby, że osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę zyskałyby co najmniej dwa dodatkowe dni wolne w roku, bez względu na staż pracy czy sytuację rodzinną. Wynika to z kalendarza świąt ustawowych – Wielkanoc i Zielone Świątki zawsze przypadają bowiem w niedzielę.
Aż 4 dodatkowe dni wolne za święto przypadające w niedzielę w 2026
Gdyby ustawodawca zdecydował się przyjąć rozwiązanie zaproponowane przez Fundację „Można Lepiej!”, zasady dotyczące rekompensowania świąt przypadających w weekend zostałyby ujednolicone. W efekcie pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę mogliby otrzymywać dodatkowy dzień wolny również za święta wypadające w niedzielę. W 2026 roku dotyczyłoby to m.in. 5 kwietnia – Wielkanoc, 3 maja – Święta Konstytucji 3 Maja, 24 maja – Zielonych Świątek oraz 1 listopada – Wszystkich Świętych.
Dodatkowy dzień wolny za 1 listopada (Wszystkich Świętych)? – Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na petycję
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie przychyliło się do propozycji wprowadzenia dodatkowego dnia wolnego za święto przypadające w niedzielę. Petycja została rozpatrzona negatywnie, a resort w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał:
"Obowiązek wyznaczenia pracownikowi dodatkowego dnia wolnego w sytuacji, gdy święto przypada w sobotę, wynika z zasad ustalania wymiaru czasu pracy określonych w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w dniu innym niż niedziela obniża wymiar czasu pracyo 8 godzin.
Jednocześnie art. 129 § 1 Kodeksu pracy wprowadza zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. W praktyce oznacza to, że oprócz niedzieli pracownik posiada dodatkowy dzień wolny od pracy wynikający z rozkładu czasu pracy, którym w wielu zakładach pracy jest sobota.
W sytuacji, gdy święto określone w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 296) przypada w sobotę, brak wyznaczenia dodatkowego dnia wolnego prowadziłby do naruszenia zasad obliczania wymiaru czasu pracy określonych w art. 130 Kodeksu pracy. Wymiar czasu pracy zostałby bowiem obniżony o 8 godzin z tytułu święta, jednak pracownik faktycznie wykonywałby pracę w takim samym wymiarze jak w okresie bez święta. W konsekwencji doszłoby do obejścia ustawowej normy czasu pracy i naruszenia zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Z konstrukcji tych przepisów wynika, że ustawodawca przyjął model, w którym wystąpienie święta w dniu roboczym powoduje zmniejszenie wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym. W sytuacji gdy święto przypada w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (najczęściej w sobotę), dla zachowania prawidłowego wymiaru czasu pracy konieczne jest wyznaczenie pracownikowi innego dnia wolnego od pracy.
Znaczenie tego mechanizmu potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 października 2012 r., sygn. K 27/11. Trybunał uznał za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji przepis, który powodował, że święto przypadające w dniu wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy nie obniżało wymiaru czasu pracy. Trybunał wskazał, że prowadziło to do naruszenia konstytucyjnej zasady równości pracowników oraz powodowało zróżnicowanie ich sytuacji prawnej wyłącznie ze względu na układ kalendarza w danym roku. Dwaj pracownicy w tym samym przedsiębiorstwie, wykonujący te same obowiązki, na tych samych zasadach, mieliby różny czas wolny od pracy tylko dlatego, że ich rozkład czasu pracy przewidywał inny dzień wolny. Trybunał podkreślił więc, że mechanizm oddawania dnia wolnego za święto przypadające w dniu wolnym wynika bezpośrednio z konstrukcji norm czasu pracy i służy ich rzeczywistemu zachowaniu.
Odmienna sytuacja dotyczy świąt przypadających w niedzielę. Niedziela jest bowiem dniem ustawowo wolnym od pracy na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Jej charakter prawny różni się od dnia wolnego wynikającego z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Jednocześnie art. 130 § 2 Kodeksu pracy wprost wskazuje, że obniżenie wymiaru czasu pracy następuje wyłącznie w przypadku święta przypadającego w dniu innym niż niedziela. Oznacza to, że ustawodawca świadomie wyłączył niedzielę z mechanizmu obniżania wymiaru czasu pracy.
W odróżnieniu od soboty nie jest ona dodatkowym dniem wolnym wynikającym z organizacji czasu pracy, lecz dniem wolnym zagwarantowanym przez ustawę. W związku z tym święto przypadające w niedzielę nie powoduje zmniejszenia liczby dni wolnych pracownika w tygodniu ani nie narusza zasady pięciodniowego tygodnia pracy".
Tym samym prace nad petycją zostały zakończone.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. 1951 Nr 4 poz. 28)
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141)
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
