Przykro mi to mówić, ale dzisiaj Rosja odmówiła przedłużenia tej umowy. Jest to coś bardzo poważnego, co spowoduje wiele problemów dla wielu ludzi na całym świecie. My ze swojej strony zrobimy wszystko, co w naszej mocy, aby poprzez nasze korytarze solidarnościowe udostępnić ukraińskie zboże ludziom, którzy je jedzą - powiedział Borrell.
Muszę obwinić Rosję za tę decyzję - całkowicie nieuzasadnioną, wykorzystującą głód ludzi jako broń - dodał szef unijnej dyplomacji.
Dopytywany, co sądzi o argumentacji Moskwy, która twierdzi, że Unia nie zezwala na eksport rosyjskich produktów rolnych, odparł: - To kompletny nonsens. To nie ma nic wspólnego z tym. To tylko wymówka.
Umowa zbożowa
Umowa zbożowa, gwarantująca bezpieczny eksport zboża i nawozów z Ukrainy przez Morze Czarne, została zawarta w lipcu 2022 roku przez Ukrainę, Rosję, Turcję i ONZ.
Porozumienie to było już kilkakrotnie przedłużane, jednak MSZ Rosji oświadczyło w poniedziałek, że nie widzi możliwości kontynuowania tej inicjatywy. Rosja stwierdziła, że kilka jej żądań dotyczących eksportu zboża i nawozów nie zostało spełnionych.
Decyzja Rosji "zadaje cios ludziom w potrzebie"
Sprawę skomentował też sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres. Jak powiedział, "Inicjatywa Czarnomorska (...) była liną ratunkową dla globalnego bezpieczeństwa żywności i sygnałem nadziei dla świata w tarapatach (...). Ostatecznie uczestnictwo w tym porozumieniu jest wyborem. Ale zmagający się z trudnościami ludzie wszędzie w krajach rozwijających się nie mają wyboru - mówił Guterres w wystąpieniu dla mediów w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. - Setki milionów ludzi, konsumentów, którzy stają w obliczu rosnących cen żywności, (...) zapłaci za to cenę - dodał.
Guterres zaznaczył, że w wyniku poniedziałkowego oświadczenia Rosji jeszcze tego samego dnia ceny zbóż poszły w górę, zaś decyzja Rosji o zerwaniu porozumienia "zadaje cios ludziom w potrzebie". Zapowiedział też, że bezpieczeństwo żywności będzie głównym celem jego przyszłych działań.
Sekretarz generalny zakwestionował też główne powody podawane przez Rosję jako uzasadnienie wycofania się z porozumienia, m.in. argument, że zachodnie sankcje i wykluczenie państwowych banków z systemu SWIFT zaszkodziło rosyjskiemu eksportowi żywności. Portugalczyk powołał się przy tym na wypowiedzi rosyjskich oficjeli, że w wyniku specjalnego porozumienia ułatwiającego eksport rosyjskich zbóż i nawozów poziom eksportu tych produktów z Rosji niemal całkowicie powrócił do tego sprzed inwazji. Zaznaczył też, że wraz z UE wypracował porozumienie, które przywróciłoby Rosyjskiemu Bankowi Rolnemu dostęp do SWIFT. - Jestem głęboko zawiedziony, że moje propozycje zostały zignorowane - powiedział polityk.
Setki milionów ludzi zapłacą cenę za zerwanie przez Rosję Czarnomorskiej Inicjatywy Zbożowej - powiedział w poniedziałek sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres. Zakwestionował też podawane przez Rosję powody wycofania się z porozumienia.
Z Brukseli Artur Ciechanowicz
