Dlaczego stare dokumenty mogą podnieść emeryturę?
Wiele osób, które pracowały przed 1999 rokiem, otrzymuje zaniżoną emeryturę tylko dlatego, że podczas składania pierwszego wniosku w ZUS nie dysponowało kompletem dokumentów. Reforma systemu emerytalnego z końca lat 90. sprawiła, że za okresy sprzed 1999 roku ZUS wylicza tzw. kapitał początkowy – im wyższy on jest, tym większa będzie wypłata na starość. ZUS regularnie przypomina, że odnalezienie archiwalnych zaświadczeń o zarobkach lub okresach składkowych pozwala na ponowne przeliczenie świadczenia. Dotyczy to zarówno osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 roku, jak i – przede wszystkim – roczników urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, które mają na koncie okresy aktywności zawodowej przed reformą.
Książeczka wojskowa i inne dokumenty, których warto poszukać
Jednym z najważniejszych dokumentów, o których emeryci często zapominają, jest stara książeczka wojskowa. Czas odbywania zasadniczej służby wojskowej jest traktowany przez ZUS jako okres składkowy. Biorąc pod uwagę, że do 1988 roku służba w wojsku trwała w Polsce dwa lata, doliczenie jej do stażu może wyraźnie podnieść kapitał początkowy, a w efekcie samą emeryturę. Co ważne, przeliczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy książeczka wojskowa nie została złożona w ZUS już wcześniej. Jeśli dokument zaginął, nie wszystko stracone – można wystąpić o wydanie zaświadczenia o przebiegu służby do Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR) właściwego dla miejsca zamieszkania lub do archiwum wojskowego. Oprócz książeczki wojskowej warto przeszukać domowe archiwum pod kątem takich dokumentów jak:
- stara legitymacja ubezpieczeniowa (zawierająca wpisy o zatrudnieniu i wysokości zarobków),
- archiwalne świadectwa pracy, umowy o pracę oraz angaże płacowe,
- kopie list płac lub zaświadczenia o zarobkach (druk Rp-7) uzyskane z archiwów państwowych lub od następców prawnych zlikwidowanych zakładów pracy,
- stary dowód osobisty (książeczkowy), w którym urzędnicy wpisywali dawniej daty zatrudnienia w poszczególnych firmach.
Jak złożyć wniosek do ZUS?
Samo znalezienie dokumentów nie wystarczy – ZUS nie przeliczy świadczenia z urzędu. Aby zaktualizować wysokość wypłaty, należy złożyć oficjalny wniosek na formularzu ERPO (wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego) i dołączyć do niego odnalezione oryginały dokumentów lub ich poświadczone kopie. Można to zrobić osobiście w placówce ZUS, pocztą lub elektronicznie przez platformę PUE / eZUS (wówczas oryginały trzeba donieść lub dosłać pocztą).
Co jeszcze może zwiększyć emeryturę o nawet 500 zł?
Poza uzupełnieniem brakujących dokumentów z przeszłości, o wysokości emerytury – szczególnie dla osób, które dopiero planują zakończyć aktywność zawodową – decyduje również moment złożenia wniosku:
- Czerwcowa waloryzacja składek. Co roku 1 czerwca ZUS waloryzuje kapitał początkowy oraz składki zapisane na koncie i subkoncie ubezpieczonego. Osoby, które osiągnęły wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) i wstrzymają się ze złożeniem wniosku do lipca (drugiej połowy roku), zyskują wyższe świadczenie – w zależności od zgromadzonego kapitału różnica może wynieść nawet kilkaset złotych (często 300–500 zł miesięcznie).
- Dłuższa praca po osiągnięciu wieku emerytalnego. ZUS wskazuje, że każdy dodatkowy rok pracy po przekroczeniu ustawowego wieku emerytalnego podnosi przyszłe świadczenie średnio o 10–15 proc., ponieważ na konto wpływają nowe składki, a zgromadzony kapitał dzielony jest przez mniejszą liczbę miesięcy dalszego trwania życia.
Absolwentka filologii polskiej (ze specjalnością komunikacja społeczna) na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej oraz dziennikarstwa (ze specjalnością dziennikarstwo 2.0) na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Blogerka, social media freak, miłośniczka fotografii, podróży, escape roomów i… kotów (bo nazwisko zobowiązuje). Wcześniej dziennikarka Wirtualnej Polski, redaktorka magazynu, copywriterka, freelance pisarka dla "Faktu" i "Newsweeka", a także project managerka. Wielbicielka włoskiej kuchni, a także szeroko rozumianej sfery beauty. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.
Link do profilu autorki na LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/anna-kot-spyra-04061b18b/