Zaniżona emerytura to częsty problem osób, które swoją karierę zawodową rozpoczynały przed reformą emerytalną z 1999 roku. W tamtym okresie pracodawcy nie przekazywali do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych indywidualnych raportów o zarobkach każdego pracownika. Jeśli przy przechodzeniu na emeryturę brakowało części papierów, ZUS mógł nie uwzględnić wszystkich okresów składkowych lub przyjąć minimalne wynagrodzenie za brakujące lata.
Kto może zyskać na ponownym przeliczeniu emerytury?
O ponowne ustalenie wysokości świadczenia mogą wystąpić zarówno osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku, jak i – przede wszystkim – seniorzy urodzeni po 31 grudnia 1948 roku. W przypadku tej drugiej grupy dokumenty sprzed 1999 roku służą do przeliczenia tzw. kapitału początkowego, który stanowi fundament wysokości całej emerytury. Co najważniejsze, złożenie wniosku o ponowne obliczenie emerytury na podstawie nowych dowodów jest całkowicie bezpieczne. ZUS nigdy nie obniży dotychczas wypłacanego świadczenia – nawet jeśli nowe wyliczenia okazałyby się mniej korzystne, emeryt zachowuje swoją dotychczasową kwotę.
Książeczka wojskowa i inne dokumenty, które podnoszą świadczenie
Jednym z najczęściej pomijanych dokumentów jest stara książeczka wojskowa. Zasadnicza służba wojskowa odbyta przed 1999 rokiem jest okresem składkowym wliczanym do stażu emerytalnego. Biorąc pod uwagę, że do 1988 roku służba trwała nawet dwa lata, jej doliczenie może podnieść świadczenie o kilkadziesiąt lub nawet kilkaset złotych miesięcznie – pod warunkiem, że książeczka (lub zaświadczenie z Wojskowego Centrum Rekrutacji) nie została złożona w ZUS już wcześniej. Oprócz książeczki wojskowej wartość emerytury mogą podnieść:
- nieprzedłożone wcześniej świadectwa pracy lub umowy o pracę,
- wpisy w starej legitymacji ubezpieczeniowej (dotyczące zatrudnienia i wysokości zarobków),
- zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (druk ERP-7) lub archiwalne listy płac,
- dokumenty potwierdzające ukończenie studiów wyższych (okres nieskładkowy),
- stare dowody osobiste (tzw. książeczkowe), w których widniały pieczątki zakładów pracy.
Co zrobić, gdy dawny zakład pracy już nie istnieje?
W przypadku braku świadectwa pracy lub dokumentów płacowych warto w pierwszej kolejności sprawdzić, czy firma nadal działa lub ma swojego następcę prawnego. Jeśli przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane, dokumentacji kadrowo-płacowej należy szukać w archiwach państwowych, urzędach wojewódzkich lub prywatnych firmach archiwizacyjnych. Pomocna jest także Baza zlikwidowanych lub przekształconych zakładów pracy, dostępna bezpłatnie na stronie internetowej ZUS.
Jak złożyć wniosek do ZUS? Ważny formularz ERPO
Aby ZUS ponownie obliczył świadczenie, należy złożyć wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego (formularz ERPO) wraz z odnalezionymi oryginałami lub poświadczonymi kopiami dokumentów. W listopadzie 2026 roku można to zrobić:
- elektronicznie przez platformę eZUS (dawniej PUE ZUS) (oryginały dokumentów trzeba wówczas dosłać pocztą lub okazać w placówce),
- listownie za pośrednictwem poczty,
- osobiście w dowolnej placówce ZUS.
Podwyższona emerytura przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek (ZUS nie wypłaca wyrównania za lata wstecz, dlatego nie warto zwlekać z dostarczeniem papierów).
Ile wynosi minimalna emerytura i renta w 2026 roku?
Dla porównania, od 1 marca 2026 roku najniższe gwarantowane świadczenia wypłacane przez ZUS wynoszą brutto:
- 1978,49 zł – najniższa emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna,
- 1483,87 zł – renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy,
- 2374,19 zł – renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową oraz renta rodzinna wypadkowa.
Absolwentka filologii polskiej (ze specjalnością komunikacja społeczna) na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej oraz dziennikarstwa (ze specjalnością dziennikarstwo 2.0) na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Blogerka, social media freak, miłośniczka fotografii, podróży, escape roomów i… kotów (bo nazwisko zobowiązuje). Wcześniej dziennikarka Wirtualnej Polski, redaktorka magazynu, copywriterka, freelance pisarka dla "Faktu" i "Newsweeka", a także project managerka. Wielbicielka włoskiej kuchni, a także szeroko rozumianej sfery beauty. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.
Link do profilu autorki na LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/anna-kot-spyra-04061b18b/