Dziennik.pl logo

Ponowne przeliczenie emerytury przez ZUS. Kiedy się opłaca i jakie dokumenty przygotować?

zus pieniądze banknoty kalkulator złoty
Ponowne przeliczenie emerytury przez ZUS. Kiedy się opłaca i jakie dokumenty przygotować?/ShutterStock
Emeryci mogą ubiegać się o ponowne przeliczenie swojego świadczenia, jeśli odnajdą nowe dokumenty potwierdzające zatrudnienie lub wyższe zarobki sprzed 1999 roku, a także wtedy, gdy dorabiają już na emeryturze. Zobacz, kiedy ZUS podniesie świadczenie i jakie dowody warto złożyć wraz z wnioskiem ERPO.

W jakich sytuacjach ZUS ponownie przelicza emeryturę?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przelicza wysokość świadczenia na wniosek emeryta (formularz ERPO) w ściśle określonych sytuacjach, gdy:

  • przy składaniu pierwszego wniosku o emeryturę nie dysponowałeś wszystkimi dokumentami za okresy ubezpieczenia sprzed 1999 roku,
  • możesz dziś udokumentować wyższe zarobki za lata przed przejściem na emeryturę (np. w miejsce wcześniejszego wynagrodzenia minimalnego przyjętego przez ZUS z braku dowodów),
  • po przyznaniu emerytury nadal pracowałeś i opłacałeś składki emerytalne (taki wniosek można składać nie częściej niż raz w roku – po zakończeniu roku kalendarzowego lub po zakończeniu pracy).

Co w sytuacji, gdy nie masz nowych dokumentów?

Złożenie wniosku ERPO bez nowych dowodów nie podniesie świadczenia – ZUS nie ma wówczas podstaw do zmiany decyzji. Przykładem jest częste składanie przez seniorów książeczki wojskowej. ZUS uwzględni okres zasadniczej służby wojskowej przy ponownym przeliczeniu tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki:

  1. Służba nie była wcześniej uwzględniona: Książeczka wojskowa lub zaświadczenie z WKU/WCR nie były przedłożone przy ustalaniu kapitału początkowego lub emerytury.
  2. Wpływ na wysokość świadczenia: Okres służby realnie podniesie wyliczony kapitał początkowy (w nowym systemie emerytalnym dla osób urodzonych po 1948 roku nie zawsze automatycznie zwiększa to kwotę wypłaty).

Jakie dokumenty sprzed 1999 roku mają znaczenie?

Od 1 stycznia 1999 roku ZUS prowadzi dla każdego ubezpieczonego indywidualne konto, na którym zapisuje wszystkie składki. Za okresy wcześniejsze Zakład nie posiada pełnych danych o zarobkach, dlatego na podstawie dostarczonych dokumentów wylicza tzw. kapitał początkowy (czyli odtworzoną kwotę składek za lata pracy przed 1999 rokiem). Aby przeliczyć kapitał początkowy i emeryturę, przydadzą się:

  • Świadectwa pracy i zaświadczenia o zarobkach (np. druk Rp-7): Szczególnie ważne w przypadku firm zatrudniających powyżej 20 pracowników, ponieważ przed 1999 rokiem rozliczały one składki bezimiennie (deklaracjami zbiorczymi) i ZUS nie ma w archiwach indywidualnych kwot wynagrodzeń ich pracowników.
  • Dokumenty płacowe: Oryginalne paski wypłat, karty wynagrodzeń, listy płac uzyskane z archiwów państwowych lub firm przechowujących dokumentację zlikwidowanych zakładów.
  • Dowody szczątkowe: Wpisy o zatrudnieniu i zarobkach w legitymacji ubezpieczeniowej, umowy o pracę, angaże, wpisy w starym „książeczkowym” dowodzie osobistym, legitymacje związków zawodowych, a w zakresie samego potwierdzenia faktu wykonywania pracy – także pisemne zeznania świadków (byłych współpracowników).
  • Dokumenty za inne okresy: Zaświadczenia z urzędu pracy (pobieranie zasiłku dla bezrobotnych), zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej (zasiłek stały z opłaconą składką) lub odpisy aktów urodzenia dzieci (urlop wychowawczy i okresy opieki nad dzieckiem).

Studia wyższe przed 1999 rokiem

Okres nauki w szkole wyższej przed 1 stycznia 1999 roku zalicza się do stażu jako okres nieskładkowy (wyłącznie na jednym kierunku i w wymiarze określonym w programie studiów). Aby ZUS go uwzględnił, należy dostarczyć zaświadczenie z uczelni lub dyplom zawierający datę rozpoczęcia i ukończenia studiów oraz ich programowy czas trwania (pomocniczo może służyć także indeks). Należy pamiętać, że w nowym systemie emerytalnym samo dopisanie studiów podnosi emeryturę tylko wtedy, gdy wpływa na wysokość kapitału początkowego (np. gdy brakowało lat stażu do jego wyliczenia).

Praca u małych przedsiębiorców oraz własna firma przed 1999 rokiem

ZUS może samodzielnie potwierdzić w swoich archiwach okresy ubezpieczenia w małych zakładach pracy (zatrudniających do 20 osób), ponieważ przed 1999 rokiem rozliczały one pracowników imiennie. W tym celu należy złożyć formularz ERP-6 (Informacja o okresach składkowych i nieskładkowych) i wpisać w nim:

  • dokładny okres zatrudnienia,
  • nazwę zakładu lub imię i nazwisko pracodawcy oraz jego adres,
  • Numer Konta Płatnika (NKP) pracodawcy (można go znaleźć we wpisach w legitymacji ubezpieczeniowej).

Z kolei osoby, które przed 1999 rokiem prowadziły własną działalność gospodarczą lub współpracowały przy jej prowadzeniu, wykazują te okresy we wniosku o ustalenie kapitału początkowego (ZUS EKP-W wraz z załącznikiem ERP-6), podając okres prowadzenia firmy, jej adres, swój Numer Konta Płatnika (NKP) oraz adres oddziału ZUS, do którego kierowano wpłaty.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Anna Kot-Spyra
Anna Kot-Spyra

Absolwentka filologii polskiej (ze specjalnością komunikacja społeczna) na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej oraz dziennikarstwa (ze specjalnością dziennikarstwo 2.0) na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Blogerka, social media freak, miłośniczka fotografii, podróży, escape roomów i… kotów (bo nazwisko zobowiązuje). Wcześniej dziennikarka Wirtualnej Polski, redaktorka magazynu, copywriterka, freelance pisarka dla "Faktu" i "Newsweeka", a także project managerka. Wielbicielka włoskiej kuchni, a także szeroko rozumianej sfery beauty. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.

Link do profilu autorki na LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/anna-kot-spyra-04061b18b/

Zobacz wszystkie artykuły tego autoraAdam Małysz ma 48 lat i pobiera już emeryturę. Znamy dokładną kwotę przelewu »
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj