W ubiegłym roku wicepremier Mateusz Morawiecki pokazał swój Plan Budowy Kapitału. Jego jednym z podstawowych założeń jest likwidacja OFE. Jedna czwarta środków z funduszy zasili Fundusz Rezerwy Demograficznej i zostanie zaksięgowana na subkontach przyszłych emerytów w ZUS. Reszta zostanie sprywatyzowana.
Miejsce OFE zajmą fundusze inwestycyjne, które będą zarządzać prywatnymi już oszczędnościami Polaków. Strategię inwestycyjną każdy wybierze sobie sam.
3 mld zł na dzień dobry
W ten sposób Morawiecki ograniczył zakusy części polityków PiS, aby przenieść wszystkie zgromadzone w OFE aktywa do ZUS. Zależało też na tym Ministerstwu Pracy. Elżbieta Rafalska patrzy na pieniądze w OFE przez pryzmat publicznego sytemu emerytalnego, finansów ZUS i wysokości emerytur. Mateusz Morawiecki widzi szanse na rozbudowę systemu dobrowolnego oszczędzania i pobudzenia inwestycji krajowych, których niski poziom jest uważany za piętę achillesową naszej gospodarki.
Po wielu miesiącach przeciągania liny udało się wypracować w tej sprawie porozumienie. Wicepremierowi pomogło „namaszczenie” go przez prezesa PiS podczas ostatniego kongresu partii na głównego rozgrywającego w polityce gospodarczej.
Zielone światło dostał także drugi element emerytalnych reform Morawieckiego, czyli pracownicze plany kapitałowe (PPK). Pracownik, jeśli przystąpi do PPK, zwiększy swoją składkę emerytalną o minimum 2 pkt proc., jeśli będzie chciał, może dodatkowo zadeklarować jej podniesienie o drugie tyle. Pracodawca będzie musiał wyłożyć wtedy minimum 1,5 pkt proc. Może też, jeśli zechce, dodać do tego jeszcze kolejny 1 pkt proc. Zachęty do wejścia do systemu, które resort rozwoju szacuje na ok. 3 mld zł, ma pokryć budżet. Pieniądze na start, czyli opłatę początkową i roczną, udało się znaleźć głównie w Funduszu Pracy. Opłata roczna (jeśli wszyscy pracujący zdecydują się zostać członkami PPK) sięgałaby ok. 1,5 mld zł. W takim scenariuszu sama opłata powitalna to wydatek rzędu 3 mld zł. Trzeba go ponieść jednak tylko raz. Realnie kwoty będą pewnie niższe, bo nie wszyscy zdecydują się oszczędzać w ten sposób na emeryturę.
Fundusz dopłaci tylko raz
Minister Elżbieta Rafalska nie jest zwolenniczką finansowania zachęt dla oszczędzających z Funduszu Pracy, choć nie wyklucza zgody na takie rozwiązanie pod pewnymi warunkami.
– – mówi Rafalska.
Kondycja funduszu, który finansuje aktywizację zawodową bezrobotnych oraz łagodzenie skutków bezrobocia, jest dobra – przychody rosną, a koszty są niższe od planu. To zasługa spadającego bezrobocia i mniejszego zapotrzebowania na pieniądze z urzędów pracy.
Już za poprzedniego rządu resorty finansów i pracy spierały się o ten fundusz. W czasach dużych napięć resort finansów przycinał jego wydatki na aktywne formy zwalczania bezrobocia, za to starał się przerzucić nań wydatki, które powinny być poniesione przez budżet państwa.
500 plus dla emerytów
W sprawie ustaw emerytalnych najważniejsze negocjacje toczą się między Elżbietą Rafalską i Mateuszem Morawieckim. Do tej pory minister pracy była skuteczna, przyblokowała projekty zmian w II i III filarze. Pierwotnie miały być opublikowane już w maju. Ale teraz argumenty ma także Mateusz Morawiecki. Resort minister Rafalskiej pracuje nad projektem 500 plus dla emerytów. To jednorazowy dodatek dla emerytów o najniższych świadczeniach, który miałby być corocznie wypłacany przed świętami Bożego Narodzenia. – – mówi nam jeden z urzędników rządowych.
Morawiecki może więc rozmawiać o korzystnych, ze swojego punktu widzenia, rozwiązaniach w ustawach o OFE i PPK w zamian za przepuszczenie ustawy emerytalnej. Nie wiadomo, czy na taką rozgrywkę pozwoli mu napięty budżet.
