Urzędnicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kończą przygotowania do wypłaty czternastych emerytur. Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dodatkowy przelew trafi do świadczeniobiorców już we wrześniu 2026 roku. ZUS przeleje środki w tym samym terminie, w którym wysyła co miesiąc podstawową emeryturę lub rentę.
Maksymalna kwota tegorocznej czternastki wynosi 1978,49 zł brutto. Suma ta odpowiada dokładnie stawce najniższej emerytury, którą rząd ustalił po marcowej waloryzacji. W porównaniu z ubiegłym rokiem seniorzy otrzymają o 99,58 zł brutto więcej. Warto jednak pamiętać, że rząd miał prawną możliwość podniesienia kwoty bazowej ponad poziom minimalnego świadczenia, lecz w tym roku nie skorzystał z tego rozwiązania.
Ile pieniędzy ostatecznie trafi na konta bankowe lub do portfeli seniorów? Od kwoty brutto ZUS potrąci składkę zdrowotną oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Na rękę wypłata wyniesie od około 1600 zł do 1625 zł netto, zależnie od indywidualnej sytuacji podatkowej danego emeryta.
Zasada "złotówka za złotówkę". Kto dostanie mniej, a kto nie otrzyma nic?
Pełną kwotę czternastki w wysokości 1978,49 zł brutto otrzymają wyłącznie te osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Jeśli wypracowane świadczenie przewyższa ten próg, ZUS zastosuje elastyczny mechanizm "złotówka za złotówkę". Urzędnicy pomniejszą czternastkę dokładnie o kwotę stanowiącą nadwyżkę ponad 2900 zł brutto. Oto jak w praktyce wyglądają konkretne wyliczenia wypłat:
- Emerytura 2900 zł brutto – ZUS wypłaca pełną czternastkę: 1978,49 zł brutto.
- Emerytura 3000 zł brutto – świadczenie spada do: 1878,49 zł brutto.
- Emerytura 3500 zł brutto – czternastka wynosi: 1378,49 zł brutto.
- Emerytura 4000 zł brutto – senior otrzymuje: 878,49 zł brutto.
- Emerytura 4500 zł brutto – wypłata kurczy się do: 378,49 zł brutto.
Ustawodawca wyznaczył również minimalny limit wypłaty. Najniższa kwota czternastki, jaką urzędnicy przelać mogą na konto, wynosi 50 zł brutto. Gdy po przeliczeniu wyjdzie niższa suma, ZUS w ogóle nie wypłaci dodtku. W praktyce granicę stanowi podstawowa emerytura w wysokości około 4828,49 zł brutto – osoby pobierające wyższe świadczenia obejdą się smakiem.
Ochrona przed komornikiem
Wielką zaletą czternastej emerytury są uproszczone procedury oraz prawna ochrona wypłacanych środków. Seniorzy nie muszą składać żadnych pism ani wypełniać skomplikowanych formularzy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyzna i wypłaci świadczenie całkowicie z urzędu.
Co równie istotne, przepisy chronią te pieniądze przed zajęciami komorniczymi i potrąceniami egzekucyjnymi. Dodatkowo państwo nie wlicza czternastki do dochodu, kiedy emeryt ubiega się o:
- świadczenia z pomocy społecznej,
- alimenty,
- świadczenie 500 plus dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Minimalna emerytura w 2026 roku. Kto spełnia warunki ZUS-u?
Podstawą do wyliczenia czternastki jest kwota najniższej emerytury, która od 1 marca 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto (około 1642 zł netto). Aby ZUS podwyższył zgromadzone składki do tej gwarantowanej sumy, musisz spełnić dwa rygorystyczne warunki ustawowe:
- Powszechny wiek emerytalny: ukończone 60 lat w przypadku kobiet oraz 65 lat w przypadku mężczyzn.
- Wymagany staż pracy: co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych dla kobiet oraz 25 lat dla mężczyzn.
Osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, ale nie wypracowały wymaganego stażu pracy (np. przepracowały jedynie 12 lub 15 lat), otrzymują świadczenie wyliczone wyłącznie z faktycznie zgromadzonych składek. Mówimy wówczas o tak zwanych emeryturach groszowych, które bywają znacznie niższe od kwoty minimalnej. Całkowity brak przepracowanych lat i składek oznacza natomiast całkowity brak prawa do świadczeń z ZUS.
Co czeka emerytów w 2027 roku?
Rząd przedstawił już wstępne propozycje dotyczące waloryzacji emerytur i rent na 2027 rok. Projekt trafił do Rady Dialogu Społecznego i zakłada wskaźnik waloryzacji na poziomie 3,48 proc. To najniższy wzrost od wielu lat.
Jeśli te wskaźniki wejdą w życie, minimalna emerytura w 2027 roku wzrośnie o 68,85 zł i wyniesie 2047,34 zł brutto. Ta podwyżka przełoży się bezpośrednio na wysokość trzynastki oraz czternastki w kolejnym roku. Według szacunków w 2027 roku trzynasta emerytura wypłacana w kwietniu przyniesie seniorom około 1672,08 zł netto. Wrześniowa czternastka osiągnie maksymalnie taką samą kwotę netto, choć przy zachowaniu progu 2900 zł i zasady "złotówka za złotówkę". ZUS wypłaci świadczenia w 2027 roku w stałych, standardowych terminach, które przypadają na 1., 6., 10., 15., 20. oraz 25. dzień miesiąca.
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.
