Czternasta emerytura także dla osób w wieku przedemerytalnym. ZUS wypłaci świadczenie 1 października

Jakie warunki należy spełnić, żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne?

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252) wskazuje kilka sytuacji, w których osoba znajdująca się przed osiągnięciem wieku emerytalnego może uzyskać świadczenie przedemerytalne. Prawo do niego zależy od spełnienia co najmniej jednego z określonych warunków.

Świadczenie przedemerytalne może przysługiwać m.in. osobie, która:

• utraciła pracę z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, a w dniu rozwiązania stosunku pracy miała ukończone co najmniej 56 lat w przypadku kobiety lub 61 lat w przypadku mężczyzny oraz legitymowała się odpowiednim stażem ubezpieczeniowym – minimum 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn,
• została zwolniona z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, pracowała u niego co najmniej 6 miesięcy, osiągnęła wiek 55 lat jako kobieta lub 60 lat jako mężczyzna i ma odpowiednio co najmniej 30 lub 35 lat okresów składkowych i nieskładkowych,
• prowadziła działalność gospodarczą przez co najmniej 24 miesiące, opłacała z tego tytułu składki na ubezpieczenia społeczne, a działalność zakończyła w związku z ogłoszeniem upadłości,
• straciła prawo do renty pobieranej bez przerwy przez minimum 5 lat albo zakończyło się jej prawo do świadczenia opiekuńczego otrzymywanego przez co najmniej 365 dni, np. specjalnego zasiłku opiekuńczego,
• posiada odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy – co najmniej 35 lat jako kobieta lub 40 lat jako mężczyzna – i straciła zatrudnienie z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Spełnienie jednego z tych warunków nie oznacza jednak automatycznego przyznania świadczenia. Konieczne jest także zarejestrowanie się jako osoba bezrobotna i pobieranie zasiłku dla bezrobotnych przez co najmniej 180 dni. Po otrzymaniu dokumentu potwierdzającego ten okres należy złożyć wniosek do ZUS w ciągu 30 dni.

Czternasta emerytura nie tylko dla emerytów. Komu jeszcze przysługuje prawo do świadczenia?

Aby otrzymać czternastą emeryturę w 2026 roku, należy mieć ustalone prawo do odpowiedniego świadczenia na dzień 31 sierpnia 2026 r. Nie musi to być emerytura wypłacana przez ZUS – wystarczy, że dana osoba pobiera jedno ze świadczeń objętych przepisami o „czternastce”.

Prawo do trzynastej emerytury mają więc nie tylko emeryci, ale również osoby pobierające m.in.:

• emerytury lub renty w systemie powszechnym,
• emerytury lub renty rolników,
• emerytury lub renty służb mundurowych,
• emerytury pomostowej,
• świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego,
• renty socjalnej,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• renty inwalidów wojennych i wojskowych.

Czternasta emerytura także dla osób w wieku przedemerytalnym. ZUS wypłaci świadczenie 1 października

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 sierpnia 2026 r. dotyczącym terminu wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów (Dz.U. z 2026 r. poz. 1092), czternasta emerytura jest wypłacana we wrześniu. ZUS wskazał jednak kilka konkretnych terminów przekazania pieniędzy:

• 1 września 2026 r.,
• 6 września 2026 r.,
• 10 września 2026 r.,
• 15 września 2026 r.,
• 20 września 2026 r.,
• 25 września 2026 r.,
• 1 października 2026 r. – dla osób pobierających świadczenia przedemerytalne.

Choć „czternastka” jest określana jako dodatkowe świadczenie wypłacane we wrześniu, nie wszyscy uprawnieni otrzymają ją jeszcze w tym miesiącu. W przypadku osób pobierających świadczenie przedemerytalne ZUS wypłaci podstawowe świadczenie wraz z czternastą emeryturą 1 października.

Ile wynosi czternasta emerytura w 2026 roku?

Najwyższa możliwa kwota czternastej emerytury odpowiada wysokości minimalnej emerytury. Od marca 2026 r. jest to 1978,49 zł brutto. Pełną „czternastkę” otrzymają osoby, których podstawowe świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie.

Od dodatkowego świadczenia zostanie odprowadzona 9-procentowa składka na ubezpieczenie zdrowotne, a także zaliczka na podatek dochodowy według stawki 12 proc. W praktyce oznacza to, że kwota przekazana na konto lub wypłacona w gotówce będzie niższa niż 1978,49 zł brutto.

Na czym polega mechanizm wypłaty „złotówka za złotówkę”?

Pełną kwotę czternastej emerytury otrzymają osoby, których miesięczna emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Przy wyższych świadczeniach wysokość dodatku będzie stopniowo zmniejszana zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że każda złotówka ponad wskazany limit obniży czternastą emeryturę o taką samą kwotę.

Jeśli po zastosowaniu tego mechanizmu wysokość „czternastki” okaże się niższa niż 50 zł brutto, świadczenie nie zostanie wypłacone. W efekcie w 2026 roku dodatkowe pieniądze mogą otrzymać osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 4828,49 zł brutto. Limit ten wynika z połączenia progu 2900 zł i pełnej kwoty czternastej emerytury, z uwzględnieniem minimalnej kwoty wypłaty wynoszącej 50 zł.

Zmniejszona czternasta emerytura w 2026 roku – przykłady

14. emerytura 2026 wolna od potrąceń

Od czternastej emerytury potrącana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczka na podatek dochodowy. Z tego powodu kwota, która ostatecznie trafi do emeryta lub rencisty, może być różna w zależności od jego indywidualnej sytuacji podatkowej.

Sama „czternastka” korzysta jednak ze szczególnej ochrony. Nie podlega zajęciu komorniczemu ani innym potrąceniom. Nie jest też uwzględniana przy obliczaniu dochodu na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej, funduszu alimentacyjnego czy świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, nazywanego potocznie 500 plus dla niesamodzielnych.

Podstawa prawna:

• Ustawa z 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. 2025 r. poz. 183)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 10 sierpnia 2026 r. w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. (Dz.U. 2026 r. poz. 1092)
• Komunikat Prezesa ZUS z 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty
• Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252)