Renta wdowia została wprowadzona na mocy nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz innych ustaw z 26 lipca 2024 roku (Dz.U. z 2024 r. poz. 1243). Nowe przepisy pozwoliły łączyć rentę rodzinną z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Do końca 2024 roku osoba uprawniona do kilku świadczeń musiała wybrać jedno z nich. Jeśli nie wskazała konkretnego świadczenia, wypłacane było to korzystniejsze finansowo. Od 2025 roku wdowy i wdowcy, którzy mają prawo do co najmniej dwóch świadczeń, w tym renty rodzinnej po zmarłym małżonku, mogą pobierać je równocześnie. Nie oznacza to jednak wypłaty obu świadczeń w pełnej wysokości – jedno przysługuje w całości, a drugie tylko w określonej części.
Ile wynosi renta wdowia w 2026 roku?
Przepisy określają również górny limit renty wdowiej. Łączna kwota wypłacanych świadczeń nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Po waloryzacji z 1 marca 2026 roku minimalna emerytura wzrosła z 1878,91 zł do 1978,49 zł brutto, czyli o 5,3 proc. W rezultacie maksymalny limit renty wdowiej zwiększył się z 5636,73 zł do 5935,47 zł brutto.
Nie oznacza to jednak, że każdy uprawniony otrzyma świadczenie w tej wysokości. Ostateczna kwota zależy m.in. od:
- wysokości własnej emerytury lub renty wdowy albo wdowca,
- wysokości renty rodzinnej po zmarłym małżonku,
- wybranego wariantu łączenia obu świadczeń.
Renta wdowia – dwa warianty do wyboru
Wdowy i wdowcy mogą wybrać jeden z dwóch sposobów łączenia świadczeń. Pierwszy wariant zakłada wypłatę 100 proc. własnej emerytury lub renty oraz 15 proc. renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Druga możliwość to otrzymywanie pełnej renty rodzinnej i dodatkowo 15 proc. własnego świadczenia.
Uprawniony może sam wskazać korzystniejszą dla siebie opcję albo zaznaczyć we wniosku, aby najkorzystniejszy wariant wybrał ZUS. Warto porównać oba rozwiązania, ponieważ w zależności od wysokości poszczególnych świadczeń różnica w miesięcznej wypłacie może sięgać nawet kilkuset złotych.
ZUS ponownie przeliczy rentę wdowią w 2027 roku
Od 1 stycznia 2027 roku ZUS automatycznie podwyższy wysokość renty wdowiej zgodnie z przepisami nowelizacji z 26 lipca 2024 roku. Zmiana będzie polegała na zwiększeniu udziału drugiego świadczenia z obecnych 15 proc. do 25 proc.
Jeśli renta wdowia została przyznana między 1 lipca 2025 roku a 31 grudnia 2026 roku w wariancie:
- 100 proc. renty rodzinnej i 15 proc. własnego świadczenia,
- albo 100 proc. własnego świadczenia i 15 proc. renty rodzinnej,
to od stycznia 2027 roku proporcje zostaną zmienione odpowiednio na:
- 100 proc. renty rodzinnej i 25 proc. własnego świadczenia,
- albo 100 proc. własnego świadczenia i 25 proc. renty rodzinnej.
Wyższe kwoty będą wypłacane od stycznia 2027 roku, a świadczeniobiorcy nie będą musieli składać dodatkowego wniosku o przeliczenie.
Renta wdowia – kalkulator ZUS
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia na swojej stronie internetowej kalkulator renty wdowiej, który umożliwia orientacyjne obliczenie wysokości świadczenia w zależności od wybranego wariantu – czyli pobierania 100 proc. własnej emerytury oraz 15 proc. świadczenia po zmarłym małżonku lub odwrotnie. Choć przedstawione wyniki mają jedynie charakter szacunkowy i nie stanowią podstawy do roszczeń, mogą być pomocne przy wyborze najbardziej opłacalnej opcji.
Renta wdowia 2026 vs. 2027 – tabela wyliczeń
Na podstawie kalkulatora ZUS przygotowaliśmy zestawienie pokazujące, jak od 1 stycznia 2027 roku będzie wyglądała wysokość renty wdowiej w wariancie obejmującym 100 proc. renty rodzinnej oraz 25 proc. własnej emerytury. W obliczeniach uwzględniliśmy różne poziomy świadczeń przysługujących wdowie lub wdowcowi oraz zmarłemu małżonkowi.
Poniżej przedstawiamy przykładowe kwoty renty wdowiej, jakie mogą obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku przy wyborze wariantu: pełna renta rodzinna i 25 proc. własnego świadczenia.
Obecna emerytura brutto | Obecna renta rodzinna brutto | Obecna renta wdowia brutto (100 proc. renty rodzinnej i 15 proc. emerytury) | Renta wdowia brutto od 1 stycznia 2027 r. (100 proc. renty rodzinnej i 25 proc. emerytury) | Różnica |
1978,49 zł | 2000,00 zł | 2296,77 zł | 2494,62 zł | 197,85 zł |
2000,00 zł | 2250,00 zł | 2550,00 zł | 2750,00 zł | 200,00 zł |
2500,00 zł | 2750,00 zł | 3125,00 zł | 3375,00 zł | 250,00 zł |
2750,00 zł | 3250,00 zł | 3662,50 zł | 3937,50 zł | 275,00 zł |
3000,00 zł | 3400,00 zł | 3850,00 zł | 4150,00 zł | 300,00 zł |
3250,00 zł | 3600,00 zł | 4087,50 zł | 4412,50 zł | 325,00 zł |
3500,00 zł | 3750,00 zł | 4275,00 zł | 4625,00 zł | 350,00 zł |
4000,00 zł | 4500,00 zł | 5100,00 zł | 5500,00 zł | 400,00 zł |
4500,00 zł | 5000,00 zł | 5675,00 zł | 5935,47 zł | 260,47 zł |
Kto dostanie 400 zł więcej renty wdowiej od 1 stycznia 2027?
Rentę wdowią wyższą o 400 zł miesięcznie od 1 stycznia 2027 roku może otrzymać osoba, której przysługuje 4000 zł własnej emerytury lub renty oraz 4500 zł renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Przy wyborze wariantu obejmującego 100 proc. renty rodzinnej i część własnego świadczenia obecnie otrzymuje ona:
- 4500 zł + 15% * 4000 zł = 4500 zł + 600 zł = 5100 zł.
Od 1 stycznia 2027 roku udział drugiego świadczenia wzrośnie do 25 proc., dlatego miesięczna wypłata zwiększy się do 5500 zł
- 4500 zł + 25% * 4000 zł = 4500 zł + 1000 zł = 5500 zł.
Komu w 2026 roku nie przysługuje renta wdowia?
Prawo do renty wdowiej przysługuje tylko osobom, które spełniają wszystkie wymagane kryteria. Konieczne jest:
- ukończenie co najmniej 60 lat przez kobietę lub 65 lat przez mężczyznę,
- pozostawanie w małżeństwie ze zmarłym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci,
- nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż po ukończeniu 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn,
- pozostawanie poza kolejnym związkiem małżeńskim.
Brak spełnienia choćby jednego z tych warunków oznacza, że renta wdowia nie zostanie przyznana.
Podwyższenie renty wdowiej do 50 proc. drugiego świadczenia i zwiększenie liczby uprawnionych w 2028 roku
Renta wdowia może w kolejnych latach zostać podwyższona jeszcze bardziej. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiedział, że docelowo druga część świadczenia miałaby wzrosnąć z 25 do 50 proc. Ocena funkcjonowania obecnych rozwiązań ma zostać przeprowadzona w 2028 roku. Zmiana miałaby objąć nie tylko wysokość wypłaty, ale również krąg osób uprawnionych. Według zapowiedzi renta wdowia miałaby w przyszłości przysługiwać wszystkim wdowom i wdowcom.
"Doprowadzimy do tego, że to świadczenie będzie wynosiło 50 proc. - czyli jedno 100 proc., a drugie 50 proc. Po drugie, to świadczenie będzie dotyczyło wszystkich wdowców i wszystkich wdów, bo teraz wszystkich nie dotyczy. Zrobimy dwie zasadnicze zmiany: 50 proc. i rozszerzymy to na wszystkich, wszyscy będą do tego uprawnieni" – zapowiedział na konferencji prasowej w dniu 1 lipca Włodzimierz Czarzasty.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118)
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
