Jednorazowe odszkodowanie z ZUS wynosi obecnie 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy. Ostateczna wysokość wypłaty zależy więc od stopnia uszczerbku ustalonego przez lekarza orzecznika ZUS lub komisję lekarską. Ocena uszczerbku na zdrowiu następuje dopiero po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Przy wydawaniu orzeczenia ZUS bierze pod uwagę nie tylko skalę trwałych następstw urazu, ale również to, czy pozostają one w bezpośrednim związku z wypadkiem przy pracy.
Odszkodowanie za wypadek przy pracy - kto może otrzymać?
Prawo do odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługuje przede wszystkim osobie poszkodowanej, jeśli wskutek zdarzenia doznała stałego albo długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Jeśli jednak wypadek doprowadził do śmierci pracownika lub rencisty, świadczenie może zostać wypłacone również członkom jego rodziny.
Do osób uprawnionych należą m.in. małżonek, dzieci własne, dzieci współmałżonka i dzieci przysposobione. Prawo do świadczenia mogą mieć także wnuki, rodzeństwo oraz inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności, w tym wychowywane w rodzinie zastępczej. W określonych przypadkach odszkodowanie może przysługiwać również rodzicom zmarłego. Dzięki temu wsparcie obejmuje nie tylko samą osobę poszkodowaną, ale także jej najbliższych, jeśli wypadek przy pracy zakończył się tragicznie.
Wniosek o odszkodowanie za wypadek przy pracy
Aby otrzymać jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy lub chorobę zawodową, trzeba złożyć wniosek wraz z wymaganymi dokumentami. Jednym z najważniejszych jest zaświadczenie lekarskie OL-9, które potwierdza zakończenie leczenia i rehabilitacji. Potrzebna jest też dokumentacja dotycząca samego zdarzenia, np. protokół powypadkowy sporządzony przez pracodawcę, karta wypadku, prawomocny wyrok sądu pracy albo decyzja inspektora sanitarnego stwierdzająca chorobę zawodową.
W większości przypadków dokumenty przekazuje się do ZUS za pośrednictwem pracodawcy. Bezpośrednio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek składają m.in. osoby prowadzące działalność gospodarczą, nianie zatrudnione na podstawie umowy uaktywniającej oraz osoby, których zakład pracy został zlikwidowany. Można to zrobić osobiście, pocztą, przez pełnomocnika lub za pośrednictwem konsulatu.
Po skompletowaniu wszystkich niezbędnych informacji ZUS ma 14 dni na wydanie decyzji. Jeśli świadczenie zostanie przyznane, odszkodowanie powinno zostać wypłacone w ciągu 30 dni od dnia wydania decyzji.
Odszkodowanie za wypadek przy pracy. Stawki ZUS
Od 1 kwietnia 2026 roku obowiązują nowe kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Stawki, wynikające z obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 10 marca 2026 roku, będą stosowane do 31 marca 2027 roku.
W tym okresie ZUS wypłaca:
- 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu; taka sama stawka obowiązuje w przypadku zwiększenia uszczerbku o co najmniej 10 punktów procentowych,
- 31 162 zł w razie orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego lub rencisty, którego stan zdrowia uległ pogorszeniu,
- 160 264 zł, jeśli do odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego albo rencisty,
- 80 132 zł, gdy świadczenie przysługuje innemu członkowi rodziny niż małżonek lub dziecko,
- 160 264 zł, jeśli odszkodowanie przysługuje jednocześnie małżonkowi i jednemu lub większej liczbie dzieci, przy czym kwota ta jest zwiększana o 31 162 zł na każde dziecko,
- 160 264 zł, jeśli uprawnionych jest dwoje lub więcej dzieci, a na drugie i każde kolejne dziecko świadczenie zwiększa się o 31 162 zł,
- 31 162 zł dla każdego innego członka rodziny, jeśli jest on uprawniony do świadczenia równocześnie z małżonkiem lub dziećmi,
- 80 132 zł, gdy prawo do odszkodowania mają wyłącznie inni członkowie rodziny niż małżonek i dzieci, przy czym na drugą i każdą kolejną uprawnioną osobę przysługuje dodatkowo 31 162 zł.
W tych przypadkach ZUS nie przyzna odszkodowania za wypadek przy pracy
Są dwie sytuacje, w których ZUS może odmówić wypłaty odszkodowania po wypadku przy pracy. Pierwsza zachodzi wtedy, gdy wyłączną przyczyną zdarzenia było umyślne lub rażąco niedbałe naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. Druga dotyczy przypadku, gdy poszkodowany w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku, będąc pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych.
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
