Jerzy Buzek: Województwo śląskie ma wielką przyszłość. Dlaczego młodzi nie muszą stąd wyjeżdżać?
Śląsk przez dekady budował swoją pozycję na górnictwie, hutnictwie i ciężkim przemyśle. Dziś stoi przed kolejną wielką zmianą. W podcaście prof. Jerzy Buzek opowiada nie tylko o historii transformacji regionu, ale przede wszystkim o jego przyszłości: nowych zawodach, edukacji, jakości życia i kompetencjach, które mogą ponownie stać się jego przewagą.
Transformacja Śląska zaczęła się od górnictwa
Jerzy Buzek za symboliczny początek wielkiej zmiany uznaje połowę lat 90. To wtedy rozpoczęła się restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego, kontynuowana później przez jego rząd.
Jak przypomina, w ciągu dwóch lat zatrudnienie w przemyśle węglowym zostało ograniczone o około 100 tys. osób. Proces ten przebiegał bez wielkich protestów, ponieważ – jak podkreśla były premier – udało się osiągnąć porozumienie z górnikami.
Buzek jednocześnie bardzo mocno podkreśla znaczenie górnictwa dla historii regionu i całej Polski. To właśnie węgiel przez dziesięciolecia napędzał rozwój przemysłowy Śląska i zapewniał krajowi ważne wpływy z eksportu.
Dziś jednak sytuacja się zmienia.
– Węgiel się kończy. Węgiel to jest inna epoka – mówi Jerzy Buzek.
Nie oznacza to jednak, że przemysłowe kompetencje budowane na Śląsku przez pokolenia przestają być potrzebne.
Czy młodzi ludzie muszą stąd wyjeżdżać?
To jeden z najważniejszych wątków rozmowy. Młodzi mieszkańcy regionu często zakładają, że prawdziwa kariera oznacza przeprowadzkę do większego miasta. Buzek pokazuje jednak zupełnie inną perspektywę.
Zwraca uwagę na skalę województwa śląskiego, liczbę miejsc pracy, dostępność mieszkań, niższe koszty życia i dużą ilość terenów zielonych.
–Województwo śląskie daje znacznie więcej oddechu, życie jest tańsze w śląskiem – zauważa.
Do tego dochodzi oferta kulturalna i możliwości spędzania czasu poza pracą. Były premier wskazuje m.in. na katowicki NOSPR, ale podkreśla również znacznie szerszą zmianę jakości życia w regionie.
–Województwo śląskie jest cudowne do osiedlenia się w nim, do zamieszkania – mówi.
To istotne także z perspektywy młodych specjalistów. Dobra praca jest ważna, ale coraz częściej o wyborze miejsca do życia decydują również mieszkanie, kultura, przestrzeń, dostęp do usług i możliwość realizowania własnych zainteresowań.
Studia i praca. Jakich kompetencji będzie potrzebował region?
Buzek wskazuje, że ogromnym atutem śląskiego nadal pozostają kompetencje techniczne. Tyle że w przyszłości mogą być wykorzystywane zupełnie inaczej niż w tradycyjnym górnictwie węgla.
Jednym z najciekawszych wątków rozmowy są surowce krytyczne potrzebne m.in. do produkcji nowoczesnych technologii i przeprowadzenia transformacji energetycznej. Europa chce ograniczać zależność od Chin i zwiększać własne możliwości wydobycia, przetwarzania oraz recyklingu takich surowców.
W tym procesie doświadczenie Śląska może okazać się niezwykle cenne.
– Musimy przejść na inny rodzaj górnictwa – przekonuje były premier.
Przez pokolenia region rozwijał wiedzę dotyczącą wydobycia, przetwórstwa, inżynierii i przemysłu. Te kompetencje nie znikają wraz z ograniczaniem wydobycia węgla. Mogą stać się podstawą nowych specjalizacji i nowych miejsc pracy.
Jerzy Buzek: „Jest wielka przyszłość przed śląskiem”
W rozmowie pojawiają się również przykłady pokazujące, że gospodarka województwa śląskiego już dawno przestała być wyłącznie przemysłowa. Jerzy Buzek zwraca uwagę m.in. na rozwój ochrony zdrowia i współpracę medycyny z naukami technicznymi. Nowoczesne rozwiązania medyczne coraz częściej wymagają bowiem kompetencji inżynierów, informatyków i specjalistów nowych technologii.
To prowadzi do jednego z najważniejszych pytań całego podcastu: czego powinny dziś uczyć śląskie uczelnie, aby młodzi ludzie mogli budować swoją przyszłość właśnie tutaj?
Jerzy Buzek odpowiada na nie z dużym optymizmem.
– Ja uważam, że jest wielka przyszłość przed śląskiem – podkreśla.
Jak wykorzystać przemysłowe doświadczenie regionu w nowej gospodarce? Czy młody człowiek może zrobić pełną karierę bez wyjazdu do Warszawy? Jak zmieni się górnictwo i jakich specjalistów będzie potrzebowało śląskie za kilka lat?
O tym w rozmowie Szymona Glonka z prof. Jerzym Buzkiem. Warto wysłuchać całego podcastu, bo opowieść o transformacji tego regionu okazuje się przede wszystkim rozmową o jego przyszłości – i o przyszłości ludzi, którzy zdecydują się tutaj zostać.
