Od grudnia 2010 roku do maja 2011 zatrudnienie osób niepełnosprawnych spadło o 34,5 tys. W większości dotyczy to zakładów pracy chronionej. Zdaniem eksperta Pracodawców RP Wioletty Żukowskiej jest to spowodowane planowanym obniżeniem dofinansowania do zatrudnienia osób niepełnosprawnych. "W ciągu najbliższych lat dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności będzie systematycznie malało, a w przypadku osób ze znacznym stopniem - rosło" - powiedziała Żukowska.
Wynika to z ubiegłorocznej nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Obecnie dofinansowanie do zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładach pracy chronionej wynosi dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności 60 proc. najniższego wynagrodzenia; średnim - 140 proc. i znacznym - 160 proc. Od przyszłego roku będzie to zmienione - odpowiednio do 50 proc., 125 proc. i 175 proc. najniższego wynagrodzenia. Docelowo - za dwa lata ma to być 40 proc., 100 proc. i 180 proc.
Według Żukowskiej zdecydowana większość zatrudnionych niepełnosprawnych to osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności, więc zmiana dofinansowania będzie miała wpływ na zmniejszenie zatrudnienia. Jak zaznaczyła, pracodawcy RP apelowali o odstąpienie od tych zmian. "Dopłaty pozwalały przynajmniej częściowo rekompensować koszty związane z zatrudnieniem niepełnosprawnego pracownika, m.in. zapewnienia mu opieki medycznej. Bez dopłaty koszty te są zbyt wysokie" - powiedziała Żukowska.
Ponadto w przyszłym roku, zakłady, które zechcą otrzymać status zakładu pracy chronionej, będą musiały zatrudniać więcej pracowników niepełnosprawnych. Obecnie jest to 40 proc. osób z niepełnosprawnością, w tym 10 proc. to osoby ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. "Od stycznia zakłady pracy chronionej będą musiały zwiększyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych do 50 proc., z czego co najmniej 20 proc. mają stanowić osoby znacznie lub umiarkowanie niepełnosprawne" - powiedziała Żukowska.
Zaznaczyła, że w ostatnim roku 176 firm utraciło lub zrezygnowało ze statusu zakładu pracy chronionej. W jej ocenie ta liczba będzie rosła.Ubiegłoroczna nowelizacja ustawy o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych podyktowana była tym, że z roku na rok rośnie liczba zatrudnionych osób niepełnosprawnych; w ciągu ostatnich dwóch lat - o 68 tysięcy.
Jak tłumaczył przed nowelizacją ustawy prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Wojciech Skiba, przekazanie większych funduszy na dofinansowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, w związku z zatrudnieniem większej ich liczby, oznaczało, że środków byłoby mniej na inne cele; m.in. na dotacje dla samorządów i województw, na likwidację barier architektonicznych, zakup sprzętu i dotacje dla organizacji pozarządowych. Stąd potrzeba nowelizacji ustawy i zmian w dofinansowaniu niepełnosprawnych.
Budżet PFRON jest tworzony ze składki, płaconej przez tych pracodawców, którzy nie zatrudniają osób niepełnosprawnych, oraz dotacji z budżetu państwa. Planowane wpływy z wpłat pracodawców do Funduszu to w roku 2010 - około 3 mld zł. Zgodnie z przepisami u każdego pracodawcy, zatrudniającego ponad 25 osób, 6 proc. wśród zatrudnionych muszą stanowić osoby niepełnosprawne
