Dziennik.pl logo

Wcześniejsza emerytura za opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jakie zasady obowiązują w 2026 roku?

dziecko z niepełnosprawnością, dziecko niepełnosprawne,
Wcześniejsza emerytura za opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jakie zasady obowiązują w 2026 roku?/ShutterStock
Wielu rodziców i opiekunów dzieci z niepełnosprawnościami zastanawia się, czy przysługuje im prawo do wcześniejszej emerytury. Choć dawne przepisy o emeryturze EWK zostały wygaszone, w 2026 roku państwo zabezpiecza opiekunów na inne sposoby – m.in. opłacając za nich składki ZUS lub pozwalając łączyć pracę i świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 3386 zł z emeryturą. Sprawdź, na co dokładnie możesz liczyć.

Czy przysługuje wcześniejsza emerytura z tytułu opieki nad dzieckiem?

Przepisy umożliwiające przejście na wcześniejszą emeryturę bez względu na wiek (tzw. emeryturę EWK) osobom opiekującym się dziećmi wymagającymi stałej opieki zostały zlikwidowane 1 stycznia 1999 roku wraz z reformą systemu emerytalnego. Oznacza to, że rodzice, którzy zaczęli opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem później, nie nabywają już prawa do wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej na tych zasadach. Dzięki orzecznictwu Trybunału Konstytucyjnego zachowano jednak ochronę praw nabytych. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 roku, które zdążyły spełnić wszystkie surowe wymogi jeszcze przed końcem 1998 roku, nadal mogą złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia (choć w 2026 roku większość z nich osiągnęła już powszechny wiek emerytalny: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn).

Kto może skorzystać z dawnej emerytury EWK? Warunki sprzed 1999 roku

Aby ZUS przyznał wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, wszystkie poniższe warunki musiały zostać spełnione łącznie do 31 grudnia 1998 roku:

  • Wymagany staż ubezpieczeniowy: co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych w przypadku kobiet oraz 25 lat w przypadku mężczyzn.
  • Konieczność rezygnacji z pracy dla opieki nad dzieckiem: brak możliwości podjęcia pracy lub konieczność rezygnacji z zatrudnienia z powodu sprawowania stałej opieki nad dzieckiem, które już przed 1 stycznia 1999 roku posiadało orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (lub kwalifikowało się do zasiłku pielęgnacyjnego z powodu ciężkich schorzeń wymagających stałej pielęgnacji i współudziału opiekuna w leczeniu oraz rehabilitacji).
  • Praca na etacie: ostatnim tytułem ubezpieczenia przed 1 stycznia 1999 roku musiało być zatrudnienie na podstawie umowy o pracę (pracowniczy stosunek pracy).
  • Brak członkostwa w OFE: osoba ubiegająca się o świadczenie nie mogła przystąpić do Otwartego Funduszu Emerytalnego (lub musiała złożyć wniosek o przekazanie środków z OFE na dochody budżetu państwa).

Jak wygląda zabezpieczenie emerytalne rodziców niepełnosprawnych dzieci w 2026 roku?

Choć wcześniejsze emerytury EWK przeszły niemal całkowicie do historii, w 2026 roku rodzice i opiekunowie dzieci z niepełnosprawnościami mogą liczyć na inne formy zabezpieczenia swojej przyszłości na starość:

  • Składki ZUS opłacane przez gminę. Za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne (na starych zasadach – z wymogiem rezygnacji z pracy) wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Składki te są odprowadzane przez okres niezbędny do uzyskania 20 lat stażu ubezpieczeniowego przez kobietę lub 25 lat przez mężczyznę, co gwarantuje w przyszłości prawo do co najmniej minimalnej emerytury (w 2026 roku wynosi ona 1978,49 zł brutto).
  • Możliwość pracy zarobkowej i łączenia świadczeń. Rodzice pobierający świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących od 2024 roku (przysługujące na dziecko do ukończenia 18. roku życia, w 2026 roku w kwocie 3386 zł miesięcznie) nie muszą rezygnować z aktywności zawodowej. Mogą pracować na etacie lub prowadzić firmę bez żadnego limitu dorabiania, samodzielnie odkładając składki na wyższą emeryturę w ZUS. Co więcej, w 2026 roku prawo pozwala łączyć pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego z własną emeryturą lub rentą.
  • Rodzicielskie świadczenie uzupełniające (Mama 4+). Matki (a w wyjątkowych sytuacjach ojcowie), które z powodu wychowania co najmniej czworga dzieci – w tym dzieci niepełnosprawnych – nie zdołały wypracować minimalnego stażu ubezpieczeniowego, po ukończeniu wieku emerytalnego mogą otrzymać z ZUS świadczenie uzupełniające do wysokości najniższej emerytury (1978,49 zł brutto).

Podsumowanie: o czym muszą pamiętać rodzice?

W 2026 roku opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem nie daje możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę (z wyjątkiem wąskiej grupy osób, które spełniły wymogi przed 1999 rokiem). Państwo zabezpiecza jednak przyszłość emerytalną opiekunów poprzez opłacanie składek przez gminę do wymaganego stażu 20/25 lat lub poprzez brak zakazu pracy przy nowym świadczeniu pielęgnacyjnym, co pozwala samodzielnie budować kapitał w ZUS.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Anna Kot-Spyra

Absolwentka filologii polskiej (ze specjalnością komunikacja społeczna) na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej oraz dziennikarstwa (ze specjalnością dziennikarstwo 2.0) na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Blogerka, social media freak, miłośniczka fotografii, podróży, escape roomów i… kotów (bo nazwisko zobowiązuje). Wcześniej dziennikarka Wirtualnej Polski, redaktorka magazynu, copywriterka, freelance pisarka dla "Faktu" i "Newsweeka", a także project managerka. Wielbicielka włoskiej kuchni, a także szeroko rozumianej sfery beauty. Autorka licznych publikacji o tematyce gospodarczej i emerytalnej. Z Grupą INFOR związana od 2023 roku.

Link do profilu autorki na LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/anna-kot-spyra-04061b18b/

Zobacz wszystkie artykuły tego autoraJesienny front nad Polską. W środę 18 listopada parasol i ciepła kurtka nie wystarczą »
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj