Osobom po 56. roku życia przysługuje 1993,76 zł brutto co miesiąc

Kodeks pracy zapewnia ochronę przed zwolnieniem kobietom po 56 roku życia i mężczyznom po 61 roku życia

Zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy szczególna ochrona przysługuje pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostały nie więcej niż cztery lata, o ile ich staż pracy pozwala na nabycie prawa do emerytury po osiągnięciu tego wieku. W praktyce oznacza to, że pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć umowy kobiecie po ukończeniu 56 lat ani mężczyźnie, który ukończył 61 lat.

W tych sytuacjach ochrona przedemerytalna pracownika po 56. roku życia nie obowiązuje

Ochrona przedemerytalna nie działa jednak w każdej sytuacji. Nie obejmuje m.in. pracowników zatrudnionych na czas określony, jeśli ich umowa wygasa przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Nie ma też zastosowania w przypadku ogłoszenia upadłości pracodawcy albo likwidacji zakładu pracy.

Osoby, które stracą zatrudnienie w takich okolicznościach, mogą jednak skorzystać z innych form pomocy przewidzianych w przepisach. Jedną z nich jest świadczenie przedemerytalne, uregulowane ustawą z 30 kwietnia 2004 r. Przysługuje ono osobom w wieku przedemerytalnym, które utraciły pracę z przyczyn od siebie niezależnych, np. w związku z likwidacją zakładu, i mimo podejmowanych prób nie znalazły nowego zatrudnienia.

Świadczenie ma zapewnić dochód w okresie pomiędzy utratą pracy a uzyskaniem prawa do emerytury. Aby je otrzymać, trzeba jednak spełnić określone warunki dotyczące m.in. wieku, stażu ubezpieczeniowego oraz statusu osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy.

Jakie warunki należy spełnić, żeby otrzymać świadczenie przedemerytalne?

Warunki uzyskania świadczenia przedemerytalnego są szczegółowo określone w przepisach i obejmują kilka różnych sytuacji, w których może znaleźć się osoba zbliżająca się do wieku emerytalnego.

Prawo do świadczenia może przysługiwać osobie, która spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

• utraciła pracę w wyniku likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, a w dniu rozwiązania stosunku pracy miała co najmniej 56 lat – w przypadku kobiety – lub 61 lat – w przypadku mężczyzny, a także odpowiednio minimum 20 lub 25 lat stażu uprawniającego do emerytury;
• została zwolniona z przyczyn dotyczących pracodawcy, pracowała u niego przez co najmniej 6 miesięcy, ukończyła 55 lat jako kobieta lub 60 lat jako mężczyzna i legitymuje się odpowiednio 30- lub 35-letnim okresem składkowym i nieskładkowym;
• prowadziła działalność gospodarczą przez co najmniej 24 miesiące, opłacała w tym czasie składki na ubezpieczenia społeczne, a następnie zakończyła działalność w związku z ogłoszeniem upadłości;
• utraciła prawo do renty po minimum 5 latach jej pobierania albo zakończyła pobieranie określonego świadczenia opiekuńczego, które było wypłacane nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni;
• posiada szczególnie długi staż ubezpieczeniowy – minimum 35 lat w przypadku kobiet i 40 lat w przypadku mężczyzn – i straciła zatrudnienie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Poza spełnieniem jednego z powyższych warunków konieczne jest również dopełnienie dodatkowych formalności. Osoba ubiegająca się o świadczenie musi zarejestrować się jako bezrobotna, pobierać zasiłek dla bezrobotnych przez co najmniej 180 dni, a następnie złożyć wniosek do ZUS w odpowiednim terminie, co do zasady w ciągu 30 dni od uzyskania dokumentu potwierdzającego wymagany okres pobierania zasiłku.

Świadczenie przedemerytalne ma zabezpieczyć dochód osoby, która straciła pracę przed osiągnięciem wieku emerytalnego i ma ograniczone możliwości powrotu na rynek pracy. Po spełnieniu ustawowych warunków może być wypłacane do momentu uzyskania prawa do emerytury.

Ile wynosi świadczenie przedemerytalne w 2026 roku?

Świadczenie przedemerytalne jest co roku waloryzowane na zasadach określonych w ustawie z 30 kwietnia 2004 r. Ma ono charakter ryczałtowy, dlatego co do zasady wszyscy uprawnieni otrzymują taką samą kwotę. Od 1 marca 2026 r. wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 1993,76 zł miesięcznie.

Ile wyniesie świadczenie przedemerytalne w 2027 roku?

Jeszcze w marcu rząd prognozował, że inflacja emerycka, czyli liczona na podstawie wydatków gospodarstw domowych emerytów i rencistów, wyniesie około 2,8 proc. i będzie o 0,3 pkt proc. wyższa od inflacji ogółem. Później, w ustawie budżetowej z 28 sierpnia 2026 r., założono, że wzrost cen w całej gospodarce sięgnie 3 proc. Na tej podstawie zaczęły pojawiać się szacunki, według których inflacja emerycka może wynieść około 3,3 proc.

Wyższa prognoza inflacji przełożyła się również na szacunki przyszłorocznej waloryzacji świadczeń. Jak wynika z wyliczeń dr. Łukasza Wacławika z Wydziału Zarządzania Akademii Górniczo-Hutniczej, od marca 2027 r. emerytury i renty mogą wzrosnąć o około 3,96 proc. Przy takim wskaźniku świadczenie przedemerytalne od 1 marca 2027 r. mogłoby wynieść około 2072,71 zł.

Jak długo można pobierać świadczenie przedemerytalne?

Świadczenie przedemerytalne przysługuje do czasu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn. Jest to więc forma przejściowego wsparcia dla osób, które zakończyły aktywność zawodową, ale nie mają jeszcze prawa do emerytury.

Po osiągnięciu wieku emerytalnego prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje. Wtedy ZUS przyznaje emeryturę z urzędu, bez potrzeby składania osobnego wniosku.

Dorabianie na świadczeniu przedemerytalnym. Można, ale są limity

Osoby otrzymujące świadczenie przedemerytalne mogą podejmować pracę i osiągać dodatkowe dochody. Trzeba jednak uważać na obowiązujące limity, ponieważ ich przekroczenie może skutkować zmniejszeniem świadczenia, a w określonych przypadkach także zawieszeniem jego wypłaty. Do takiej sytuacji może dojść m.in. wtedy, gdy osoba uprawniona:

• uzyskuje przychód z działalności objętej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, w tym także z prowadzenia własnej działalności gospodarczej,
• podejmuje zawodową służbę wojskową lub służbę w formacjach mundurowych, takich jak Policja, Straż Graniczna, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, Służba Celno-Skarbowa, CBA, ABW, AW, SKW czy SWW,
• uzyskuje prawo do innego świadczenia, np. renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej lub podobnego świadczenia przyznanego przez instytucję zagraniczną.

W ostatnim przypadku prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje, a jego dalsza wypłata zostaje zakończona.

Świadczenie przedemerytalne – limity dorabiania od 1 marca 2026

Świadczenie przedemerytalne może zostać zmniejszone, jeśli miesięczny przychód osoby uprawnionej przekroczy 25 proc. przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku. Jest to tzw. dopuszczalna kwota przychodu. Jeśli zarobki przekroczą ten próg, ale nie osiągną 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli granicznej kwoty przychodu, świadczenie nadal będzie wypłacane, lecz w niższej wysokości. ZUS pomniejszy je o kwotę przekroczenia niższego limitu.

Jeżeli natomiast miesięczny przychód przekroczy graniczną kwotę przychodu, wypłata świadczenia przedemerytalnego zostanie zawieszona.

Od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. obowiązują następujące progi:

• 2255,90 zł miesięcznie – dopuszczalna kwota przychodu; po jej przekroczeniu świadczenie może zostać zmniejszone,
• 6232,50 zł miesięcznie – graniczna kwota przychodu; po jej przekroczeniu ZUS zawiesi wypłatę świadczenia.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141)
• Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252)
• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.
• Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r.
• Komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (M.P. 2026 poz. 202)