"Sąd UE wydał korzystny dla Polski wyrok ws. korzystania przez Gazprom z gazociągu #OPAL. Sąd uchylił decyzję KE dającą ros. koncernowi prawo korzystania z gazociągu w 100 proc. OPAL jest odnogą Nord Stream I, wzdłuż naszej zachodniej granicy" - czytamy na profilu resortu na Twitterze.

Cieszymy się, że TSUE rozstrzygnął sprawę w ten sposób. Utrzymuje to bezpieczeństwo energetyczne nasze i Ukrainy na wysokim poziomie, ale także Litwy, Łotwy i Estonii - powiedział Tchórzewski dziennikarzom. 

Dodał, że TSUE podjął decyzję, godząc się z argumentami strony polskiej. 28 października 2017 r. Komisja Europejska na wniosek niemieckiego regulatora Bundesnetzagentur zezwoliła na zwiększenie wykorzystania gazociągu Opal przez rosyjski Gazprom do 80 proc. z 50 proc. do 2033 r. 4 grudnia 2016 r. PGNiG Supply & Trading GmbH zaskarżył decyzję Komisji Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Trybunał zawiesił wykonanie decyzji KE z dniem 23 grudnia. 

Woźniak: TSUE ws. gazociągu OPAL potwierdził, że przepisy UE obowiązują wszystkich

Jesteśmy bardzo zadowoleni, że Trybunał Sprawiedliwości UE ws. Gazociągu OPAL jasno potwierdził, że przepisy obowiązują wszystkich w równym stopniu - powiedział we wtorek prezes Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa Piotr Woźniak. Dodał, że decyzja Trybunału ma rygor natychmiastowej wykonalności.

Woźniak ocenił, że decyzja TSUE może spowodować spadek wolumenu gazu przesyłanego przez gazociągi przesyłające gaz z Nord Stream I: OPAL i NEL z prawie 60 mld m sześc. do ok. 40 mld m sześć. , a także gazu przesyłanego przez gazociąg Nord Stream I o ok. 12 mld m sześc. Jednocześnie tranzyt rosyjskiego gazu przez Ukrainę powinien wzrosnąć o ok 12,5 mld m sześc.

 Dodał, że wyrok TSUE "waży bardzo dużo".

Tchórzewski: Wyrok Sądu UE ws. gazociągu OPAL ogranicza monopol Gazpromu i utrzymuje nasze bezpieczeństwo energetyczne

Cieszymy się, że sąd europejski rozstrzygnął tę sprawę w ten sposób. Utrzymuje to na dosyć wysokim poziomie nasze bezpieczeństwo energetyczne i Ukrainy, ale także Litwy, Łotwy i Estonii. To jest bardzo ważna decyzja sądu europejskiego, która rozstrzyga na korzyść interesów państw europejskich - powiedział we wtorek dziennikarzom szef resortu energii.

Tchórzewski argumentował, że wcześniejsza decyzja Komisji Europejskiej na rzecz Gazpromu była niekorzystna zarówno dla Polski, jak i Ukrainy oraz całej UE. Ta decyzja zarówno dla UE była niekorzystna, ale także szczególnie jeśli chodzi o bezpieczeństwo energetyczne była niekorzystna dla Polski i Ukrainy, ponieważ umożliwiała w takiej sytuacji całkowite wyłączenie gazociągu ukraińskiego, więc stawiała bezpieczeństwo energetyczne i Ukrainy, ale także Polski pod dużym znakiem zapytania - ocenił.

W komunikacie resortu minister dodał, że korzystny dla Polski wyrok Sądu Unii Europejskiej to lekcja dla tych, którzy sądzą, że mogą działać na europejskim rynku energetycznym, bez przestrzegania jego zasad.

ME przypomniało w komunikacie, że gazociąg OPAL (o rocznej przepustowości 36 mld m sześc. gazu) stanowi lądowe przedłużenie gazociągu Nord Stream I na terytorium Niemiec, wzdłuż naszej zachodniej granicy. Umożliwia on rozpływ gazu w kierunku południowym, sięgając do granicy z Czechami.

"W 2009 r. operator tego gazociągu uzyskał od niemieckiego regulatora (BNetzA) wyłączenie spod działania zasady dostępu stron trzecich (TPA) do wysokości 50 proc., a 28 października 2016 r. Komisja Europejska zmieniła uprzednią decyzję umożliwiając spółce Gazprom oraz podmiotom powiązanym z tą spółką na korzystanie nawet ze 100 proc. przepustowości gazociągu OPAL" - podano.

Rząd Polski, nie chcąc dopuścić do wzmocnienia dominującej pozycji Gazpromu na rynku dostaw gazu, szczególnie w Europie Środkowej i Wschodniej, 16 grudnia 2016 r. złożył do Sądu Unii Europejskiej skargę na decyzję KE, żądając jej uchylenia. Polskę w postępowaniu poparło dwóch interwenientów: Litwa i Łotwa, a po stronie Komisji interweniowały Niemcy - zaznaczono w komunikacie.

Zdaniem ministra Tchórzewskiego "decyzja Sądu UE jest dowodem na zasadność polskich zarzutów i skuteczność polskiej administracji". Jestem wdzięczny zespołowi Ministra Spraw Zagranicznych i Ministra Energii, którzy reprezentowali racje Rzeczypospolitej Polskiej w Sądzie. Cieszę się, że racje Polski w tak ważnej instytucji europejskiej są dobrze słyszane - ocenił cytowany w komunikacie Tchórzewski.

Resort podkreślił, że minister wyraził też uznanie dla rządów Litwy i Łotwy, które poparły nasze zarzuty i współpracowały z nami, stając w obronie solidarności energetycznej i przestrzegania prawa UE.

W komunikacie oceniono, że wyrok Sądu UE ma ogromne znaczenie w perspektywie zbliżającego się zakończenia umowy tranzytowej rosyjskiego gazu przez Ukrainę.

Ze względu na ograniczoną możliwość wykorzystania gazociągu OPAL Gazprom będzie musiał zmniejszyć wykorzystanie Nord Stream, przez co zapewne nie będzie mógł całkowicie zrezygnować z tranzytu gazu przez Ukrainę i zmuszony będzie do kontynuowania negocjacji trójstronnych z Komisją i Ukrainą - dodano.

Wygrana Polski w tej sprawie zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia poważnego kryzysu gazowego na Ukrainie, który mógłby uderzyć też w inne państwa regionu, w tym w Polskę – skonkludował Tchórzewski.

W listopadzie 2011 r. uruchomiono podmorski gazociąg Nord Stream 1, który po dnie Bałtyku dostarcza rosyjski gaz do Greifswaldu w Niemczech. Stamtąd paliwo jest transportowane gazociągami lądowymi, w tym - liczącym 470 km długości - gazociąiem Opal, który biegnie wzdłuż granicy polsko-niemieckiej do Czech.

Jak wyjaśnia ekspert rynku, prezes instytutu Jagiellońskiego Marcin Roszkowski w przeciwieństwie do Nord Stream 1, Opal podlega w całej rozciągłości przepisom UE dotyczącym infrastruktury przesyłowej. Oznacza to, że zgodnie z tzw. regułą dostępu stron trzecich, Gazprom miał prawo korzystać jedynie z ok. połowy przepustowości Opalu.

Ograniczało to możliwość dystrybucji gazu dostarczanego Nord Streamem 1, dlatego już w 2013 r. Gazprom prowadził nieformalne rozmowy Bundesnetzagentur (BNetzA – niemiecki odpowiednik URE) o zwiększeniu dostępnej przepustowości. W 2014 r. po ataku Rosji na Ukrainę rozmowy te zostały zawieszone. Jednak już w 2016 r. niemiecki urząd zgodził się i przyznał rosyjskiej spółce prawo do korzystania z pełnych przepustowości gazociągu Opal. Było to odstępstwo od przepisów unijnych, dlatego rozstrzygnięcie BNetzA musiało zyskać aprobatę Komisji Europejskiej. Ta wydała pozytywną opinię w październiku 2016 r.

Jak przypomina, rozstrzygnięcie Komisji oprotestowały PGNiG i jej niemiecka spółka zależna PST oraz – niezależnie – rządy trzech państw członkowskich, w tym Polski.

Wyrok TSUE dotyczy skargi rządowej.

Rosja: Nowak: Decyzja sądu UE w sprawie OPAL-u wpłynie na konsultacje gazowe w Brukseli

Z punktu widzenia negocjacji ta sytuacja oczywiście będzie uwzględniana - powiedział minister energetyki Aleksandr Nowak. Jak dodał, decyzja sądu UE "dotyczy ogółem sytuacji (związanej) z zaopatrzeniem w gaz krajów europejskich" i kwestii dostaw gazu.

Minister podkreślił, że decyzja podjęta przez Komisję Europejską w 2016 roku, którą sąd UE anulował, "była wyważona prawnie i uzgodniona ze służbami prawniczymi Komisji Europejskiej".

Prawnicy studiują teraz tę kwestię na poziomie zarówno prawników firmy Gazprom, jak i prawników ministerstwa energetyki. Z tego powodu skomentujemy sytuację, jak tylko poczynione zostaną odpowiednie konkluzje - powiedział Nowak. Dodał, że wówczas jego resort udzieli "bardziej szczegółowych informacji". Zapowiedział także przyjrzenie się reakcji rynku.

Wypowiedzi Nowaka są pierwszym w Rosji komentarzem na szczeblu rządowym po wydanej we wtorek decyzji sądu UE w sprawie OPAL-u.