Prawo do tego świadczenia przysługuje osobom, które opłacają składkę na ubezpieczenie społeczne powiększoną o dobrowolną składkę chorobową. Jej wysokość może być jednak różna. Prawie wszyscy przedsiębiorcy odprowadzają do ZUS-u najniższe składki. Dla tych, którzy działają krócej niż 2 lata, wyliczane są one od podstawy wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę, zaś dla tych, którzy są na rynku ponad 2 lata - od 60% prognozowanego na dany rok przeciętnego wynagrodzenia.

Szukasz kredytu? Sprawdź gdzie otrzymasz najtańszy!>>>

Przekładając to na liczby, w tym roku minimalna składka na ubezpieczenie społeczne razem z chorobowym to:
• 176,33 zł dla nowych firm (w tym samo chorobowe 13,6 zł)
• 772,96 zł zaś dla firm działających od ponad 2 lat, w tym 59,61 zł dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Jak widać, składka chorobowa nie jest zbyt wysoka, dlatego warto ją opłacać, by w razie choroby otrzymać zasiłek.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że wysokość świadczenia jest uzależniona od wysokości składek. Przedsiębiorca, który płaci najniższe składki, otrzyma też najniższy możliwy zasiłek. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by płacić wyższe składki. Co więcej, jeszcze do niedawna w prosty sposób i w krótkim czasie można było znacząco podnieść wysokość przysługującego danemu przedsiębiorcy zasiłku. Teraz nie będzie to już możliwe. Wszystko za sprawą obowiązującej od 1 stycznia 2016 r. Ustawy z 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw.

Wyższe składki to wyższe zasiłki

Oczywiście przedsiębiorca może regulować wysokość otrzymywanego świadczenia poprzez wysokość odprowadzanych składek, przy czym nie jest ona zupełnie dowolna. Wygląda to tak:
• minimalne stawki są liczone od podstawy wynoszącej 60% przeciętnego wynagrodzenia prognozowanego na dany rok (2 433 zł w 2016 r.);
• maksymalne stawki są liczone od podstawy wynoszącej 250% przeciętnego wynagrodzenia prognozowanego na dany rok (10 137,5 zł w 2016 r.).

Co ważne, aby zmienić wysokość wypłacanego świadczenia, wyższa musi być nie tylko składka chorobowa, lecz także cała składka na ubezpieczenie społeczne. Obecnie jej maksymalna wysokość to 3 220,68 zł. Do tego trzeba doliczyć ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 288,95 zł, które jest takie samo bez względu na wysokość podstawy, od której płacone jest ubezpieczenie społeczne. Przedsiębiorcy, którzy są na rynku od ponad 2 lat, muszą także odprowadzać składki na Fundusz Pracy, które także muszą być wyższe w przypadku chęci podniesienia ewentualnego zasiłku (w opcji minimum jest to w 2016 roku kwota 59,61 zł, w opcji maksimum - 248,37 zł). Po zliczeniu wszystkich składowych wygląda to tak:
• przy maksymalnym ZUS-ie łączna kwota obciążeń dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność od ponad 2 lat wynosi 3 758 zł,
• przy minimalnym  niewiele ponad 1 120 zł.
Jak widać różnica jest duża, ale niektórzy przedsiębiorcy wolą ponosić wyższe koszty, by zapewnić sobie wyższy zasiłek.

Tak było do tej pory

Jeszcze do końca ubiegłego roku dużo prościej można było uzyskać wyższe świadczenia. Nawet jeśli ktoś przez bardzo krótki okres odprowadzał wysokie składki, to otrzymywał maksymalny zasiłek chorobowy lub macierzyński. Jak to możliwe? Ogólna zasada była taka, że do wyliczenia zasiłku brano pod uwagę średnią z ostatnich 12 miesięcy, ale można ją było w prosty sposób ominąć. Jeśli ktoś nie płacił wcześniej dobrowolnego chorobowego bądź wyrejestrował się z niego na minimum 30 dni, to do wyliczenia brano pod uwagę tylko średnią z wpłat od ostatniej rejestracji. Wystarczyło zapłacić minimum 3 składki, zaś w przypadku macierzyńskiego tylko 1 składkę przed porodem i otrzymywało się wysoki zasiłek chorobowy.

Co robili zatem przedsiębiorcy? Jeśli wiedzieli, że wkrótce będą musieli skorzystać z zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego (np. kobiety w ciąży bądź osoby oczekujące na planowaną operację), to opłacali po prostu wyższą składkę i dzięki temu mogli w stosunkowo krótkim czasie podnieść do maksimum wysokość świadczenia, które w 2015 roku wynosiło ponad 5,6 tys. zł (chorobowy i macierzyński płatne 80%) lub ok. 7 tys. zł (100% płatny chorobowy dla kobiet w ciąży oraz osób, które uległy wypadkowi w pracy, cierpią na chorobę zawodową, poddają się badaniom na dawców komórek, tkanek lub narządów bądź zabiegowi ich pobrania).

Dla porównania, Ci, którzy przez cały okres płacili najniższą składkę, otrzymywali ok. 1 340 zł zasiłku (80%) lub ok. 1 680 zł (100%). Jeszcze mniej otrzymywali początkujący przedsiębiorcy (do 2 lat prowadzenia działalności), którzy odprowadzali preferencyjne składki. Oni w przypadku choroby mogli liczyć na niewiele ponad 300 zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych od lat zdawał sobie sprawę z tego, jak dużo traci z powodu przedsiębiorców, którzy potrafią przewidzieć swoją niezdolność do pracy. Najczęściej sytuacja ta dotyczyła kobiety w ciąży, które po często bardzo krótkim okresie uiszczania wysokich składek, otrzymywały przez dość długi czas maksymalne świadczenia. Po zmianach w prawie, które zaczęły obowiązywać w tym roku, znacznie trudniej będzie otrzymać maksymalny zasiłek. Otrzymanie go będzie się wiązało z poniesieniem znacznie wyższych kosztów.

Zasiłki dla przedsiębiorców według nowych zasad

Od 1 stycznia przy wyliczeniu wysokości zasiłku brane po uwagę będą składki z ostatnich 12 miesięcy. Nie będzie można obejść tej zasady. Jeśli przedsiębiorca nie będzie miał tak długiej historii w zakresie ubezpieczenia chorobowego, ponieważ niedawno założył firmę, nie płacił wcześniej dobrowolnego chorobowego lub przerwał ciągłość ubezpieczenia chorobowego na ponad 30 dni, to do obliczenia zasiłku wzięta zostanie pod uwagę minimalna wysokość składki za te miesiące, w których nie były one opłacane, oraz wysokość składki rzeczywiście opłaconej za te miesiące, w których przedsiębiorca podlegał ubezpieczeniu chorobowemu.

Co to oznacza? Zasiłek w maksymalnej wysokości dostanie tylko ten przedsiębiorca, który będzie opłacał maksymalne składki (ponad 3 750 zł miesięcznie) przez 12 miesięcy. Jeśli będzie je płacić tylko przez pół roku, a przez wcześniejsze 6 miesięcy odprowadzał składki minimalne albo nie płacił ich wcale (wówczas i tak liczy się wysokość minimalnej składki), to wówczas ZUS wyliczy po prostu średnią z ostatnich 12 miesięcy i na tej podstawie ustali wysokości zasiłku.

Porównaj online kredyty gotówkowe i wybierz ten z najniższa ratą!>>>

Niezmiennie przedsiębiorcy, którzy przebywają na zasiłku chorobowym lub macierzyńskim, są zwolnieni z płacenia składek na ubezpieczenie społeczne i fundusz pracy. Muszą jednak opłacać składkę zdrowotną (ponad 288 zł miesięcznie). Z tej opłaty zwolnione są tylko kobiety przebywające na urlopie macierzyńskim, których świadczenie nie przekracza 1 000 zł  one otrzymują po prostu wyrównanie do 1 000 zł i są zwolnione ze składki na ubezpieczenie zdrowotne.