Preferencyjne stawki podatku od towarów i usług m.in. na jagody i grzyby leśne wzrosną od 1 stycznia 2011 r. z 3 do 5 proc. Niższe natomiast będą stawki na niektórą żywność przetworzoną Projekt nowelizacji ustawy o VAT zakłada podwyższenie od nowego roku preferencyjnej 3-proc. stawki do 5 proc. Produkty objęte tą stawką zdrożeją.

Rząd, chcąc ratować finanse publiczne, zdecydował o podwyższeniu stawek VAT o 1 pkt proc. przez trzy lata. Zmiany mają zostać wprowadzone od 1 stycznia 2011 r. Jak się jednak okazuje niektóre stawki podatku wzrosną więcej niż o 1 pkt proc. Dotyczy to nieprzetworzonej żywności, w tym m.in. jagód, owoców z rodzaju Vaccinium, czyli borówek (z wyłączeniem owoców kiwi), a więc np. malin, jeżyn, morw i owoców mieszańców malin z jeżynami (oznaczonych symbolem PKWiU 01.25.12.0).

Od 1 stycznia produkty te zostaną opodatkowane stawką 5 proc. VAT, co oznacza podwyżkę o 2 pkt proc. Co więcej, zmiana ta zostanie wprowadzona na stałe, a nie na trzy lata.

Nowa 5-proc. stawka

Stawka 5-proc. będzie miała zastosowanie do wszystkich produktów określonych w nowym załączniku nr 10 do ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Aby odszyfrować, jakie produkty mieszczą się pod niektórymi nazwami towarów, trzeba sięgnąć do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Przykładowo, od nowego roku wzrosną stawki podatku na towary oznaczone symbolem 01.25.1, z wyłączeniem owoców kiwi.


Oznacza to, że po nowym roku podatnicy zapłacą więcej za: maliny, jeżyny, morwy i owoce mieszańców malin z jeżynami, truskawki i poziomki, porzeczki, a także agrest, owoce z rodzaju Vaccinium (np. żurawina, borówki czarne), gdzie indziej niesklasyfikowane. Wyższą stawką VAT zostaną obłożone również takie produkty jak: grzyby, jagody i orzechy jadalne, dziko rosnące w lesie (PKWiU 02.30.40.0), a także jadalne oleje i tłuszcze zwierzęce i roślinne, a więc np. margaryna (symbol 10.4).

Więcej zapłacimy też za produkty przemiału zbóż (z wyłączeniem śruty, symbol 10.61), a więc za: ryż łuskany oraz częściowo lub całkowicie mielony i łamany, mąki ze zbóż i pozostałych roślin, kasze, otręby i inne.

Osoby, które kupują gotowe posiłki i dania na bazie mięsa, ryb, warzyw lub wyrobów mącznych oraz pizzę zamrożoną (symbol 10.85.1), również odczują zmianę stawek podatku.

Przypomnijmy, że projekt nowelizacji przewiduje również wzrost stawki 3 proc. do 5 proc. na wszystkie inne produkty objęte dziś stawką obniżoną, a więc przede wszystkim na żywność nieprzetworzoną (ryby, mięso, warzywa, ziemniaki i in.). Stawką 5 proc. będą też od nowego roku objęte książki i czasopisma specjalistyczne.

Koniec z preferencją

Podwyższenie stawki na nieprzetworzoną żywność nie wynika jednak z decyzji rządu, a z wygaśnięcia derogacji, którą Polska wywalczyła w Traktacie Akcesyjnym. Początkowo Komisja Europejska pozwoliła nam stosować stawkę 3 proc. przez trzy lata, do końca 2007 r. Później jednak zgodziła się przedłużyć derogację do końca 2010 r.

W efekcie stawki podatku od towarów i usług na nieprzetworzoną żywność od początku przyszłego roku wzrosną do 5 proc. Jest to najniższa stawka, jaką mogą stosować państwa członkowskie, i wynika z dyrektywy 112. Na niższe stawki podatku, które funkcjonują w innych krajach UE, musiała zgodzić się Komisja Europejska. Projekt nowelizacji ustawy o VAT powinien zostać przyjęty przez rząd w przyszłym tygodniu, ponieważ zmiana stawek wynika z pakietu ustaw okołobudżetowych. Rada Ministrów zamierza w tym samym czasie przekazać do Sejmu zarówno ustawę budżetową na 2011 r., jak i ustawy okołobudżetowe.